Archief | samenleving RSS feed for this section

Schoorsteenbrand

13 mei

Het was zo’n dag in juni. Het was nog vroeg. Onze zoon was een jaar of vijf, zes en altijd lekker op tijd wakker. En zo zaten we samen om iets over zes aan het ontbijt. Mijn ogen zaten nog half dicht. Het was laat geworden gisteren. Ik was in die tijd druk bezig met mijn promotieonderzoek. Op de een of andere manier waren het vooral de late avonden en de stille nachten dat inzichten zich aandienden en de woorden kwamen. In die nachten voelde ik me onoverwinnelijk. De prijs betaalde ik in de ochtend.

De liefste was aan de beurt om uit te slapen, dus zo zat ik met de krant op tafel, wenkbrauwen die inzakten en indrukwekkende wallen te luisteren naar het vrolijke en niet te stoppen babbelen van onze zoon.

Zonnestralen vielen de woonkamer binnen. Het beloofde een prachtige dag te worden. De masten van de boten in de haven klepperden uitnodigend. De zang van merels maakte de ochtend mild.

Opeens werden we opgeschrikt door een hels kabaal. Iemand bonsde krachtig op de voordeur, terwijl hij ondertussen ook aanbelde. Ik stootte de melk om en liet het bord van onze zoon op de grond vallen. ‘Hé! Hallo! Joehoe!’ riep de man bij de voordeur.

Ik herpakte me en sprong op, waardoor de stoel met een klap tegen ons elektronisch orgel viel. Terwijl ik naar de voordeur rende, gebaarde ik Sietse te blijven zitten. Met een ruk trok ik de deur open en keek in het gezicht van een man van in de veertig. Aan zijn kleding te zien was hij op weg naar zijn werk. Zijn fiets lag op de stoep.

‘Snel!’, riep hij. ‘Je schoorsteen staat in brand!’ Ik keek hem niet begrijpend aan. Mijn mond zakte langzaam open. ‘De vonken vliegen boven het dak uit, schiet op!’

Hij trekt mij de straat op en wijst naar boven. Terwijl ik op blote voeten in een verschoten T-shirt en een vale joggingbroek, met net-uit-bed-haar midden op straat naar de schoorsteen op ons dak kijk, zie ik de zonnestralen van de lichtrode ochtendzon uiteen spatten op de draaiende ventilator.

Ik kijk de man aan. Hij kijkt terug, een beetje schaapachtig.

‘We hebben eigenlijk geen open haard’, zeg ik.

‘Nou, dan ga ik maar naar mijn werk. Dag.’

‘Dag’.

Ik kijk naar de zon. Zo’n dag in juni. Het is iets na zes uur. Maar ik ben klaarwakker.

Welkom op mijn blog!

2 apr

Van harte welkom op mijn blog. Waarschijnlijk ben je hier via een leesplan op YouVersion terecht gekomen. Misschien ben je benieuwd wie ik ben of zoek je meer informatie over bepaalde thema’s.

Iets meer over mijzelf

Misschien is het goed om eerst iets meer over mijzelf te vertellen. Mijn naam is Alexander Veerman. Op dit moment ben ik predikant van de gereformeerde kerk te Sliedrecht. We zijn onderdeel van de Protestantse Kerk in Nederland. Dit is mijn derde gemeente. Hiervoor stond ik in de Ontmoetingskerk Vriezenveen (PKN) en ik ben als predikant begonnen in de Protestantse Gemeente ’t Harde.

Voordat ik predikant werd, heb ik als AiO gewerkt aan de Protestantse Theologische Universiteit. In 2005 ben ik gepromoveerd op het proefschrift Ontredderd. Het proces in de kerkenraad als de predikant zich schuldig heeft gemaakt aan seksueel misbruik. Ook heb ik samen met Ruard Ganzevoort een boekje geschreven over misbruik in de kerkelijke gemeente: Geschonden lichaam. Pastorale Gids voor gemeenten die geconfronteerd worden met seksueel geweld.

Als trauma-dominee gaat mijn hart uit naar mensen die te maken hebben (gehad) huiselijk geweld en/of seksueel misbruik, met name als dat plaats vindt of heeft gevonden in een religieuze context. Waar en hoe werkt religie beschadigend door en waar blijkt religie heilzaam in levensverhalen?

Worstelend geloven

Geloven was voor mij altijd vanzelfsprekend, totdat ik in mijn studententijd te maken kreeg met onrecht, ziekte en hypocrisie. Ik kon en wilde niet meer in God geloven door de pijn die ik opliep in mijn leven, door de pijn die ik in de ogen van anderen zag en door mijn teleurstelling in de kerk. Achteraf voelt het echter alsof God mij toch heeft vastgehouden, ondanks mijn twijfels en mijn strijd. De trouw van mensen om mij heen was belangrijk om opnieuw te leren kijken. Gesprekken met mensen die mij vertelden over hún weg met God hielpen mij om mijn bitterheid los te laten. In het zoeken naar recht en in het geven en ontvangen van barmhartigheid lichtte iets op van het Koninkrijk van God.

Uit die ervaringen is de overtuiging gegroeid dat God voor mij vaste grond betekent. Gemotiveerd door dit geloof voel ik me aangespoord om te strijden tegen onrecht en te leven vanuit betrokkenheid en bewogenheid. Je zult het terugzien in mijn leesplannen en mijn meditaties: geloven is niet een gemakkelijk antwoord op lastige vragen. Wel vertelt het geloof twee dingen: het verhaalt van hoop – dwars door de dood heen. En daarnaast geeft het geloof richting. Geloven betekent de weg van opstaan gaan. Opstaan uit schuld, schaamte en doodsheid. Opstaan tegen onrecht. Opstaan met de ander in bewogenheid.

Het leven kan schuren en pijn doet. Dat neemt geloven niet weg. Wel wijst het geloof in de drie-enige God ons richting en biedt het beschutting.

Over dit blog

Dit blog bestaat uit een verzameling schrijfsels, artikel en meditaties die raken aan de thema’s die mij bezighouden. De belangrijkste thema’s zijn: meditaties, leesroosters en Bijbelverhalen, seksueel misbruik, gedachten over de kerk, en gedachten bij ontwikkelingen in de samenleving.

Contact

Je kunt me volgen op Twitter, Facebook, Instagram of YouTube.

Heb je vragen of behoefte om over iets door te praten? Stuur even een mailtje: al.veerman [at] gmail.com

De leugenkaravaan

16 mrt

Vanochtend moest ik Dordrecht zijn om bloed te doneren. Toen ik de N3 opreed, kwam ik achter een busje te zitten van Forum voor Democratie. Op het busje was goed leesbaar de tekst geplakt: ‘NOS = Fakenews’. Nu is dat geen nieuws. Maar vanochtend raakte het me. Misschien wel om al die mensen die op een zo integer mogelijk wijze in deze tijd hun werk proberen te doen. Al langere tijd voert FvD (en de PVV en dhr. Engel) een hetze tegen wat zij ‘de mainstream media’ noemen. Deze hetze maakt onderdeel uit van een breder afbraakplan. Niet alleen de pers, maar ook de wetenschap, de rechtsprekende macht, de wetgevende macht (de elite!) het onderwijs en de kunsten worden stelselmatig aangevallen op hun geloofswaardigheid of bestaansrecht.

Deze ondermijnende aanvallen zijn schadelijk. Het brokkelt de onderlinge verbanden in onze samenleving meer en meer af. Er is geen instituut meer dat voor alle partijen gezaghebbend is. Het versterkt in onzekere tijden de chaotische en anarchistische krachten. En alleen de eigen leider heeft het bij het rechte eind.

Het stoort me dat politieke partijen zonder al te veel tegenspraak de ruimte krijgen om onze democratie af te breken. Punt is dat we heel goed weten dat onze democratie, onze bestuurders en wetenschappers fouten maken en feilbaar zijn. Daarom hebben we een systeem van ‘check and balances’. Functies moeten verdeeld zijn en en er moet controle op de macht zijn. Ja, dit gaat soms met horten en stoten, maar het gebeurt. Dit hebben bijvoorbeeld de Kamerleden Omzigt en Leijten laten zien in de ‘toeslagenaffaire’. Ook als een politieoptreden in Nederland onder kritiek wordt gesteld, is er de rechtsprekende macht die deze kritiek zal onderzoeken.

Het spannende is wel dat we in een onzekere tijd leven en dat het controleren van macht soms een hele lange adem vraagt. En vertrouwen. Willen we de democratie en de rechtsstaat versterken, zullen we dus in moeten zetten op het verbeteren en ondersteunen van controlerende functies. Daar zal onze democratie bij gebaat zijn.

Populisten gaan hier niet op zitten wachten. Juist onzekere tijden bieden mogelijkheden. De kortste klap is om elke potentiële tegenmacht als onbetrouwbaar weg te zetten. Het betekent dat je geen rekenschap meer hoeft af te leggen van het terzijde schuiven van studies naar ontwikkelingen in het klimaat of van studies naar virussen. Het roepen van ‘NOS = Fakenews’ ontslaat je van de verplichting om inhoudelijk op kritiek in te gaan. Het roepen dat rechters niet meer onafhankelijk zijn (tenzij ze jou gelijk geven, natuurlijk) maakt voor jou de weg vrij om uitspraken naast je neer te leggen.

Het gevolg is dat de democratie op drijfzand komt te staan. Dat maakt de ruimte vrij voor chaos: niemand is te vertrouwen.

Deze manier van denken is bijna niet meer te corrigeren. Naar de pers hoef je niet meer te luisteren, want dat is fakenews. Wetenschappelijke onderzoeken kunnen terzijde geschoven worden, want die zijn links. De elite is alleen uit op eigen macht en vernietiging van het volk. De enige die ons kan verlossen is de eigen leider. Die Spreekt Ware Woorden. En als ze seksistisch, racistisch of antisemitisch gekleurd zijn, is dat niet zo erg of onwaar.

Als de pers, de rechter, de bestuurder of de wetenschapper een (vermeende) fout maakt, spreek dit uit, zoek naar de dialoog en ga samen op zoek naar de waarheid. Het wegzetten van een instituut (NOS = Fakenews) is een zwaktebod en werkt alleen ondermijnend.

Huiswerk voor D66?

7 mrt

Afgelopen week werden de resultaten gepresenteerd van een onderzoek naar seksueel misbruik en machtsmisbruik in het landelijk bestuur van D66. Het onderzoek was een snelle en adequate reactie op een anonieme klacht die in december 2020 naar buiten kwam. Verschillende media berichtten over deze klacht.

De reactie van lijsttrekker Kaag op de anonieme klacht was voortvarend. Ze liet weten direct een onderzoek te laten uitvoeren door een onafhankelijk onderzoeksbureau naar seksuele intimidatie in de eigen gelederen. Openheid over machtsmisbruik en seksuele intimidatie in eigen gelederen en transparantie over het proces zijn belangrijke voorwaarden om een veilig klimaat te creëren.

Het rapport zelf en de reactie van D66 roepen echter vragen op. “Op deze plaats volstaan wij daarom met een kernachtige conclusie. Uit het onderzoek zijn geen situaties van seksuele intimidatie en machtsmisbruik door betrokkene gebleken” stelt onderzoeksbureau Bink. Tegelijkertijd lijkt een aantal uitkomsten in tegenspraak te zijn met deze conclusie.

Allereerst is in het onderzoek te lezen dat zeven personen zich hebben gemeld omdat zij zich onveilig voelden. Het onderzoeksbureau heeft deze verhalen niet meegenomen in het onderzoek omdat die volgens het bureau geen betrekking zouden hebben op machtsmisbruik of seksuele intimidatie. In de tweede plaats hebben zich negen andere personen gemeld die klaagden over cultuur binnen D66. Omdat deze personen verder niet mee wilden werken aan het onderzoek zijn deze verhalen buiten het onderzoek gehouden. In de derde plaats is er nog een wonderlijk gegeven. De anonieme klacht heeft betrekking op een vooraanstaande D66-er en een medewerker. De D66-er heeft contact gezocht met de medewerker die daar niet van gediend was en de politie heeft verwittigd. Er is geen aanklacht ingediend, meldt het rapport. Tot slot vermeldt het rapport dat het bij het liberale gedachtegoed hoort dat er ruimte is op partijcongressen voor flirten en seksuele relaties.

Hier begint het huiswerk voor D66. Want waar een deel van de geïnterviewden zegt dat dat flirten en seksuele toespelingen er gewoon bij horen, vertelt het rapport ook dit: “Anderen geïnterviewden geven echter aan dat er daarbij soms sprake is van grensoverschrijdend gedrag van bepaalde mannen doordat er ongepaste en seksistische/denigrerende opmerkingen worden gemaakt over en richting vrouwen of doordat bepaalde mannen te veel in de persoonlijke ruimte van (jonge) vrouwen komen. Deze mannen zouden zich er onvoldoende van bewust zijn dat dergelijk gedrag als ongewenst of ongepast kan worden gezien en spreken elkaar onderling onvoldoende aan op dit gedrag, waardoor het blijft voortbestaan. Dergelijke gedragingen kunnen volgens deze geïnterviewden een gevoel van onveiligheid binnen de partij veroorzaken.”

Het is wonderlijk dat de onveiligheid binnen de partij niet tot meer verontwaardiging en onrust leidt. #Metoo heeft in de achterliggende jaren duidelijk gemaakt dat mensen met macht het flirten, de grappen en grensoverschrijdingen heel anders waarderen dan de mensen die in een positie van afhankelijkheid verkeren. Ook is net een onderzoek verschenen dat aangeeft dat een groot deel van vrouwelijke politici met seksisme en haat. Wat zou het fijn zijn als je eigen politieke partij een veilige plek zou zijn waar vrouwen op een gezonde manier support ontvangen.

Het is te weinig om de sfeer binnen te partij over te laten aan de goede intenties van de leden zelf. Die goede intenties zijn er namelijk niet of te weinig. In ieder geval bij de mensen met macht. In een onveilige sfeer draagt flirten bij tot het vergroten van die onveiligheid. Als het flirten en de seksuele relaties niet geproblematiseerd worden in deze onveilige context, zal iedereen in een afhankelijke positie kwetsbaar blijven.

Die Sayaguesa-stier, die doet niets, toch?

19 feb

We ademen een weekje natuur. We zitten in een huisje in het midden van het Drents-Friese Wold, een prachtig gebied. Het is een van de grootste natuurgebieden in Nederland en een bijzonder gevarieerd landschap. Er is van alles te zien: de Kale Duinen, een schitterende zandverstuiving, heide, bos, uitgestrekte velden, vennetjes en moerassen.

En wat fantastisch is: de honden mogen mee op de wandelingen door het uitgestrekte nationaal Park – aan de lijn natuurlijk. (Hoewel er ook een paar stukken zijn waar de honden los mogen). Honden meestal aan de lijn, want er is zóveel wild te zien! En daarnaast kun je grote schaapskudden zien die rustig grazend het gebied afstruinen. Of de imposante Schotse Hooglanders. Om maar te zwijgen van de Sayaguesa-stier. Welke stier? Je weet het wanneer je hem ziet. Het zijn die stieren die in Spanje nogal populair zijn, maar ook uitstekende grazers blijken te zijn die het natuurgebied mooi open houden.

Laat ik eerlijk zijn. Konijnen vind ik schattig. Hazen tof. Reeën super. Schapen leuk. Maar die koeien, daar ben ik niet zo van.

Goed, vandaag ging ik weer voor een mooie wandeling. Met Charly en Flower. Het was de laatste dagen droog geweest, dus veel plassen waren inmiddels al verdwenen. Dacht ik. Onderweg bleken de paden minder begaanbaar … Nu vindt Flower water echt drama. En modder af-schu-we-lijk. Charly niet. Hij slaat geen enkele plas over.

Het pad dat we gekozen hadden, werd steeds eh spannender. Toen we bij de Fledder Aa kwamen, bleek de Aa en ons pad innig verstrengeld. Iets verderop was het pad veranderd in een soort moerasachtige drassigheid. Wat het niet eenvoudiger maakte, was dat een kudde Schotse Hooglanders of Sayaguesa-stieren hier langs waren getrokken. Het was duidelijk dat het gras hen goed gesmaakt had.

Het was concentreren om niet in diepe plassen ten onder te gaan of in zuigende modder schoenen te verliezen. We naderden een droger gedeelte van het pad. Eindelijk konden Flower en ik rustiger ademhalen en konden we onze blik weer meer vooruit richten. We liepen een soort laan-achtig pad in. Opeens schoof een zwarte schaduw het pad op en versperde de weg. Ik zag alleen de imposante gestalte en de dreigende horens. Dus dit was zo’n S-stier. Gek hoe nieuws je zomaar weer te binnen schiet. Van die vrouw die werd aangevallen. Door zo’n stier. Niet echt een behulpzame gedachte op zo’n moment.

Alle drie stonden we direct doodstil, en hielden onze adem in. Natuurlijke maakte ik snel een foto (zoals een ieder die in de 21ste eeuw woont) en rechtsomkeer. Slinks keken we achterom en zagen dat de stier ons volgde. We versnelden onze pas. Charly keek me nog aan met zo’n blik van: ‘die Sayaguesa-stier, die doet niets, toch?’

Hij had gelijk.

Een schadelijke stelling over de islam

17 feb

De verkiezingen voor de Tweede Kamer komen eraan. Het betekent dat er ook weer allerlei stemwijzers zijn die je kunnen helpen om te bepalen welke partij jouw stem zou moeten krijgen. Vanochtend vulde ik het Kieskompas 2021 in. Tussen de 30 uiteenlopende stellingen stond daar de opmerkelijke stelling: ‘De islam vormt een bedreiging voor de Nederlandse waarden’.

Deze stelling haakte bij mij. In de eerste plaats omdat ‘de’ islam natuurlijk niet bestaat. In de tweede plaats zul je zo’n stelling over Jodendom, christendom of secularisatie nooit lezen. Volgens Enis Odaci wordt een dergelijke stelling opgenomen in een kieswijzer omdat het een standpunt van een partij is, en wordt het als “neutraal” gepresenteerd.

Overigens heeft de Stemwijzer dit op een andere wijze opgelost: geen vraag over de islam, maar: ‘de regering moet het verbod op gezichtsbedekkende kleding afschaffen’. Het kan dus wel …

De vraag van het Kieskompas is niet onschuldig. Veel mensen maken zich zorgen over de extremistische islam en over terrorisme dat gevoed wordt door islamitisch extremisme. Door stellingen als deze wordt ‘de islam’ als vanzelf gekoppeld aan extremisme. Dit is wat enkele populistische partijen ook voortdurend onder de aandacht proberen te brengen: niet het extremisme is het probleem, maar de islam als bron. Mensen die zich zorgen maken over het extremisme vullen in dat ze het eens zijn met de stelling dat de islam een bedreiging is. Vervolgens zal de uitkomst van deze stelling als een feit worden gepresenteerd: zoveel procent van de Nederlanders ziet de islam als een bedreiging. En dit legt de basis voor een anti-islam beleid.

In de afgelopen decennia is de islam meer en meer negatief in beeld gekomen en die beeldvorming doet veel met moslims. Zo vertelde een bevriende moslim dat zijn kinderen lijden onder de negatieve beeldvorming en onder de moslimhaat. Door alles op een hoop te gooien, wordt integratie tegengewerkt. Het helpt niet om je met de Nederlandse cultuur te verhouden als je eerst door een mijnenveld van argwaan, wantrouwen en vijandige beeldvorming moet zien te komen.

Logischerwijs zullen moslims meer op elkaar worden teruggeworpen en zullen ze meer werk maken van hun religieuze identiteit. Dat is in zichzelf geen probleem, maar als wij door onze wantrouwende opstelling het contact bij voorbaat onder spanning zetten, zal het wortelen in de Nederlandse cultuur en waarden (welke waarden? Dat we anderen op de ziel mogen trappen omdat wij moreel hoogstaander zijn?) voor moslims niet eenvoudig zijn.

Laten wij in ons spreken en handelen, in onze stellingen en discussies, steeds de ander in de ogen blijven kijken. Als we meegaan met het discours van bedreiging en dreiging in het gesprek over de islam, werken we mee aan de achteruitstelling van moslims en maken we de weg vrij voor het ontmenselijken van deze groep medeburgers. Volgens mij zijn de grootste kernwaarden van het humanisme solidariteit, verdraagzaamheid en redelijkheid. Een belangrijke waarde in het christelijk geloof is de liefde voor de ander. Want in die ander kan zomaar iets van God zelf aan licht komen.

Mijn stelling is dan ook dat moslimhaat een bedreiging vormt voor de Nederlandse waarden.

Praxis denkt alles te kunnen maken

28 dec

Het is 3 december. Na ampel beraad zijn we eruit. We gaan voor een kunstkerstboom. Uiteindelijk duurzamer (en goedkoper) dan de blauwspar. De liefste doet zorgvuldig onderzoek en komt uit bij de Praxis. Op 3 december wordt de bestelling geplaatst. Normaal zou Praxis leveren binnen 24 uur, maar vanwege de drukte zou het misschien 48 uur duren.

Praxis - Actieplan Leerbanen

Nu zijn wij niet zo van die haast. Geen druk. Het mag best even duren. Maar de dagen regen zich aaneen en na een week besloten we toch de telefoon te pakken om te informeren hoe het met onze kerstboom ging. De vrouw van klantenservice was uitermate behulpzaam. “We zijn overgestapt naar een andere bezorgservice nu Postnl het te druk heeft en het aanbod niet aan kan. Overigens adviseer ik u wel om elders een andere kerstboom te kopen.”

Nu ben ik een beetje van consuminderen. Als je al een boom hebt besteld, en het duurt nog twee en een halve week tot kerst, dan ga je natuurlijk niet nog een boom kopen. We gaven aan dat we ervan uit gingen dat Praxis klanten belangrijk vindt en dat ze er alles aan zouden doen dat de boom bezorgd zou worden.

Na een week nog geen boom. We besloten nogmaals te bellen. De liefste kreeg een vriendelijke man aan de lijn, die met ‘het magazijn’ contact opnam. Verheugd meldde hij dat het pakket getraceerd was in het magazijn. Hij zou een mail sturen met de vraag wanneer het getraceerde pakket bezorgd zou worden.

Na een dag nog geen reactie. Dus besloot ik een mail te sturen met de vraag om een tegemoetkoming van de kant van Praxis. Binnen enkele uren een reactie: NEE. NATUURLIJK NIET! De toon van de reactie maakte toch wel wat in mij los en ik besloot de consumentenbond te bellen. Hebben consumenten dan helemaal geen rechten meer en zijn we overgeleverd aan de Makers? De consumentenbond kon me niet echt geruststellen. Binnen veertien dagen zou ik de koop mogen ontbinden, maar ja, die termijn leek toch verstreken. Er bleek echter nog een mogelijk. “Stel een laatste redelijke termijn” zei de consumentenbond. “Als zij zich daar niet aan houden, is de koop ontbonden.”

Dit advies volgende we op. We stelden als laatste redelijke termijn 22 december. Via verschillende kanalen maakten we dit kenbaar aan Praxis. We kregen geen reactie. Wel kregen we de de vraag om via een enquête te vertellen hoe tevreden we waren over klantenservice …

Natuurlijk werd ons pakket niet bezorgd voor 22 december. We meldden aan Praxis dat we de koop als ontbonden beschouwden nu zij zo in gebreke waren gebleven. Praxis had hier natuurlijk geen boodschap aan. “Het pakket is te ver in het proces om te annuleren. Weiger het pakket aan de deur, dan krijgt u het geld retour.”

Dat is een raar antwoord. Stel dat we niet thuis zijn en het pakket wordt (wanneer?!) bij de buren afgeleverd? Of we moeten de retourkosten voor onze rekening nemen? Wat we in ieder geval heel vervelend vinden, is om het probleem van Praxis straks met de bezorger te gaan regelen.

Nee, Praxis moet nu het geld terug storten. De koop is ontbonden. Het is nu echt het probleem van Praxis. Dat vindt de consumentenbond ook. Praxis zwijgt.

We hopen dat we ons geld terugkrijgen. Maar we gaan daar zeker niet meer bestellen. Best een risico.

Geef licht door!

25 dec

Eindejaarsbijdrage voor Sliedrecht24

Het afgelopen jaar was en is een vreemd, verwarrend en ingrijpend jaar geweest. Nog niet eerder is het voorgekomen dat de wereld letterlijk tot stilstand kwam. Van de ene op de andere dag in maart zaten ook wij in Nederland in een Lock down. Corona of COVID-19 was niet langer iets van ver weg, maar drong ons eigen dagelijkse leven binnen.

Ik vond het aangrijpend om de volle ziekenhuizen te zien en om de verhalen van de verpleegkundigen te horen. Het maakte me machteloos om te zien dat verpleegtehuizen en instellingen op slot gingen en bezoek niet meer mogelijk was. Wat een impact had dat op de bewoners. En wat een impact op partners, ouders, kinderen, familie en vrienden die niet meer op bezoek konden gaan.

De onzekerheid bij ondernemers en werkgevers die noodgedwongen hun zaken moesten sluiten was groot. Het was ook verdrietig voor kinderen en jongeren die vrolijke en samenbindende activiteiten zagen wegvallen: sport, clubkampen, afsluitende musicals, eindexamenfeestjes of ontmoetingen met leeftijdsgenoten. Opeens kon dat niet meer.

Maar wat mij het meeste aangreep, dat waren de verhalen over mensen die alleen stierven, omdat er geen familie bij aanwezig mocht zijn. Of van mensen die corona hadden gekregen en nu nog dagelijks de gevolgen van dit virus ondervinden.

Het was een heftige tijd, maar er gebeurden ook verrassende en mooie dingen. Het meeleven met elkaar, was in die eerste maanden ongekend. Al die kaartjes die werden verstuurd, de telefoontjes, app-groepen enz. We keken naar elkaar om!

Het was ook hartverwarmend om te zien dat vrijwel iedereen zich probeerde te houden aan de ingrijpende coronamaatregelen om zo de ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid te beschermen en het was, weliswaar op een vreemde manier ook een goede tijd, omdat er meer gelegenheid was om tijd door te brengen met het gezin. Wat viel er veel drukte en stress weg.

En wat ook opmerkelijk was: omdat het vliegverkeer sterk verminderde, er minder mensen op de weg waren en de industrie minder produceerde, ademde de aarde weer op. De luchtverontreiniging daalde sterk, zelfs het stikstofprobleem verminderde.

Voor onze geloofsgemeenschap was het ook een moeilijke tijd. We misten (en missen nog steeds) de ontmoeting, het samen zingen, het samen koffiedrinken na de kerkdienst. Wat we in die fase hoopten, was dat het tijdelijk zou zijn. Met een beetje pech misschien tot de zomer…. in september zouden we toch wel weer naar het ‘oude normaal’ terug kunnen, toch?

Het liep echter anders. Het virus is er en gaat niet meer weg. We kijken uit naar het moment dat we gevaccineerd kunnen worden, maar tot die tijd is afstand houden noodzakelijk – en daarna misschien ook nog wel. Opnieuw zitten we in een Lock down. Maar deze is echt anders dan in maart. Er is minder eensgezindheid. Het blijkt lastiger om zelfdiscipline op te brengen. Er is meer somberheid. En het einde is nog niet in zicht.

Wat kun je meegeven naar het nieuwe jaar? Misschien wel dat het voor ons meer dan ooit aankomt op volhouden en volharden. We zijn dit verplicht aan de mensen in de zorg, de mensen met een kwetsbare gezondheid, de ouderen, de ondernemers.

Misschien is het ook goed om op een nieuwe manier naar ons eigen leven te kijken: hoe kunnen we de rust en aandacht vasthouden? Hoe kunnen wij het milieu beschermen? Hoe kunnen we de economie anders inrichten: niet de economie van altijd maar meer, maar die van genoeg? Hoe kunnen we zorgen voor de meest kwetsbare medemensen op onze aarde?

Volhouden en volharden. Maar wel sámen. We staan er niet alleen voor. Kerst is het feest van het Licht. Met Kerst denken we eraan terug dat God zelf mens is geworden. Dat is het geheim van de geboorte van Jezus. Gods hart gaat uit naar onze kwetsbare en gebutste levensverhalen. Chaos, duisternis en zinloosheid hebben niet het laatste woord, maar Gods licht en liefde.

Daar waar wij liefde doorgeven, geven wij het licht door: in het omzien naar elkaar en de aandacht voor elkaar.

Graag wens ik een ieder dat geloof en die liefde, voor jezelf en voor de ander.

Wat is dat toch met die katten in Sliedrecht?

15 nov

Aan de overkant van de Merwede ligt een prachtig stukje natuur. Je kunt er alleen met de boot komen. Een smal pad door het hoge gras voert langs de oever van de Merwede en via een dijk naar de rand van de Biesbosch. Omdat er weinig verstoring is, is er van alles te zien. Een reebokje springt traag weg als we langs lopen. Watervogels verzamelen zich in grote getale op het natte grasland. Beversporen doorkruisen het pad. Als je niet beter wist, waande je je in het paradijs.

Inderdaad. Als je niet beter wist. Maar er zijn geruchten. Verhalen doen de ronde. Niet voor niets heette dit land ‘de stort van Troost’. Ooit – voordat het land aan de natuur was teruggegeven en de dijken waren doorgestoken – nam de toenmalige eigenaar het niet zo nauw met de regels. De polder lag beschut, dus wie wist wat er gebeurde?

Er zijn geruchten. Verhalen doen de ronde. Er zou nogal wat chemisch afval gestort zijn. Een lucratieve bezigheid. Maar alles heeft een prijs. De illegale stort werd ontdekt. Troost verdween. Maar de verhalen bleven. Wat deed die illegale stort met de natuur? Met de eenden en de bevers? Er gaan geruchten over vreemde mutaties … Met name als de maan hoog aan de hemel staat.

Deze verhalen komen bij mij boven na een aantal wonderlijke ervaringen in Sliedrecht zelf. Nou ja, ik zeg ‘wonderlijk’ maar bevreemdend en beangstigend omschrijft het misschien beter. En ik vraag me af: waarom hoor je niemand hierover? Toeval? Ik denk het niet.

Wat is er aan de hand? We wonen nu ruim twee jaar in Sliedrecht, maar er gebeuren vreemde dingen. Ik herinner me een avondwandeling, een jaar geleden. Ik liet onze honden, Charly en Flower uit. We liepen door de Middeldiepstraat. Een rustige, vriendelijke straat. Opeens schoot Charly, onze labrador onder een auto. Zijn haren recht overeind, diep grommend. Zijn uithaal was onverwachts, dus ik verloor bijna mijn evenwicht. Op dat moment zag ik hem zitten. Een kat. Hij week niet. Sterker nog, toen ik Charly meetrok (en Flower, maar die doet wat Charly doet) volgde die kat ons. We sloegen de hoek om richting de Merwede, maar de kat volgde ons. Hoge rug. Priemende ogen. Pas op de Singel raakten we hem kwijt. We schonken er verder geen aandacht aan. En de herinnering vervaagt.

Maar een paar maanden later gebeurde iets vergelijkbaars. Een kat – echt een ándere kat – zat op een muurtje waar we langs moesten. Charly sprong, maar de kat bleef zitten. Onverstoorbaar. Uitdagend. Waarom vlucht die kat niet? Vreemd, maar misschien was het toeval.

Niet lang daarna werden we opnieuw onaangenaam verrast. Ik stond op straat even te praten met iemand. Charly en Flower gedroegen zich voorbeeldig, ik kan niet anders zeggen. Ze zaten rustig naast me, terwijl ik de dingen van het leven besprak. Aan de overkant van de straat kwam een kat aanlopen. hij (of zij?) keek ons aan. Doordringend ongemakkelijk. De kat besloot de straat over te steken. Charly werd onrustig en begon te grommen. De kat liep nu recht op ons af en bleef op een hondenriemlengte afstand staan. Wat. Is. Hier. Aan. De. Hand?

En vorige week gebeurde het weer. Nu bij de Singel. Opnieuw een andere kat. Niet eens verscholen in het gras. Hij (of zij?) wachtte ons op. Niks wegrennen. Niks oei-ik-ben-een-kat-en-jij-een-hond. Gewoon blijven zitten – op die hondenriemlengte afstand!

Dit kan geen toeval zijn. Echt niet. Er is iets aan de hand met de katten van Sliedrecht. Heeft het te maken met alle lozingen van Chemours? Zijn dit de gevolgen van de stort van Troost?

Het uitlaten van de honden is nu een avontuur geworden in Sliedrecht. We laten ons niet uit het veld slaan – maar het puzzelt ons. Wat is er toch aan de hand met de katten van Sliedrecht?

Terug naar 30. Verdrietig, maar noodzakelijk

11 okt

Het was een bewogen en tumultueuze week in kerkelijk Nederland. Afgelopen maandag (5 oktober 2020) kwam het Ministerie van Justitie en Veiligheid (na overleg met de kerken) met het dringende advies om niet meer dan 30 kerkgangers per viering toe te laten.

Ik was van plan om een heel evenwichtige blog te schrijven over hoe we als kerken toch steeds geprobeerd hebben om zorgvuldig en gewetensvol om te gaan met de coronamaatregelen. En dat we ook iets kunnen leren van Staphorst, zoals Rosanne Hertzberger schrijft in haar column Staphorst is jaloersmakend. Maar ik ga het niet doen.

Het gaat in deze dagen niet over vrijheid van godsdienst. Het gaat vandaag niet over de vraag of we God meer gehoorzaam moeten zijn dan de overheid.

Vandaag gaat het over de vraag hoe ver we willen gaan om het aantal besmettingen terug te dringen. Onze regio, Zuid-Holland zuid, kleurt donkerrood. We zitten op het risiconiveau ‘ernstig’. Op dit moment zijn kerken (nog) geen clusters van uitbraken. Maar áls in een kerk een superspreader aanwezig is, gaat het gelijk serieus mis.

Het gaat niet om vrijheid van godsdienst, maar om de volksgezondheid. Hoe kunnen we samen bijdragen aan zorg voor wie leeft met een kwetsbare gezondheid? Als kerkgangers hebben we een verantwoordelijkheid naar elkaar en naar de samenleving. We leven niet in een bubbel, maar in gezinnen, families, buurten en werkkringen.

Op dit moment loopt het aantal besmettingen dramatisch op. De reguliere zorg loopt vast. De ziekenhuizen raken vol. We weten dat wie serieus COVID-19 krijgt (ook als je jong bent) er lang last van kan houden. We weten ook dat voor mensen met een kwetsbare gezondheid het zomaar het laatste zetje naar sterven kan zijn.

Ik kan niet voor anderen spreken en ik kan niet voor andere kerken (of theatermakers, feestjesplanners, etc.) spreken. Wel maak ik voor mijzelf de volgende afweging: in deze tijd van corona laat God zich misschien niet zozeer vinden in het massaal aangeheven loflied, maar juist in de breekbare solidariteit met die buurvrouw met een kwetsbare gezondheid.

Hoe we onze zondag ook besluiten in te vullen, laat het vol liefde zijn. Laten we God liefhebben en onze medemens – alsof het om onszelf ging.