Tag Archives: bagatelliseren

VVD op glad ijs: zorgwekkende reacties op declaratie-affaire

12 feb

In mei 2013 heeft de VVD een Permanente Commissie Integriteit in het leven geroepen. Richtlijnen, vertrouwenspersonen , vragenlijsten en voorlichting moeten VVD-politici helpen om integriteitsdilemma’s te onderkennen en vervolgens de juiste keuzes te maken. Het is van groot belang om heldere richtlijnen te hebben. Politici bevinden zich vaak in het centrum van de macht, hebben soms kwetsbare nevenfuncties en maken ook in hun privéleven keuzes. De grenzen zijn niet altijd even scherp te trekken.

integriteit

Politici onder een vergrootglas

Tegelijkertijd worden de activiteiten van politici al snel onder een vergrootglas gelegd. Als bestuurders zetten zij beleid uit, bepalen door wettelijke bepalingen de grenzen van de burgers en nemen maatregelen die vrijwel altijd bij een deel van de burgers slecht zal vallen. Het is dan van het grootste belang dat de politicus integriteit, betrouwbaarheid en dienstbaarheid hoog in het vaandel heeft.

Misstanden niet te voorkomen

Wat we weten, is dat misstanden niet te voorkomen zijn. Wel kunnen grenzen helder worden vastgesteld en moeten grensoverschrijdingen duidelijk veroordeeld worden. De VVD-er Mark Verheijen is buitengewoon creatief bezig geweest met declareren. In mijn ogen is het meer dan ‘een foutje’. Wanneer je overnachtingen voor een andere functie declareert en reiskosten int terwijl je (onrechtmatig) met de dienstauto op pad bent geweest, lijkt het meer een mentaliteitskwestie. Eens kijken hoever ik kan gaan. Wat niet weet wat niet deert. Ach, als ze er achter komen, stort ik het gewoon terug. Zo reageerde Verheijen ook op de onthullingen: ‘Het was stom. Maar ik ben een politicus, en geen heilige’.

Schadelijke reactie

Wat zorgwekkend en ernstig is, is dat het mechanisme van bagatelliseren en generaliseren direct wordt overgenomen door de partijleiding. Premier Rutte noemt de kwestie ‘opgeblazen en opgepompt’. Halbe Zijlstra meent zich zelfs te mogen beroepen op de Bijbel: “Wie zonder zonde is werpe de eerste steen. Verheijen is duidelijk niet zonder zonde. Maar hij heeft het beloofd netjes terug te betalen. De zaak wordt wel erg opgeblazen”. (Bron: Trouw 12/2/15). Het vergoelijken van de foutieve declaraties schendt de integriteit ernstiger dan de foutieve declaraties an sich. De integriteitscommissie van de VVD is óf opgeheven, óf heeft het nu heel erg druk…

Twee maten

Het bagatelliseren en generaliseren (ach, iedereen maakt fouten. Zo erg is het niet) is ook schadelijk, omdat er met twee maten gemeten wordt. Er zijn huishoudens in zwaar weer beland vanwege het verkeerd toepassen van regels rond uitkeringen, pgb’s of toeslagen. De politiek laat niet na om deze fouten als fraude te bestempelen – daar ligt één van de speerpunten van het huidige kabinet. Het doet veel met je wanneer je niet alleen in financiële moeilijkheden komt door eigen gemaakte fouten (of fouten van de overheid!) maar je ook nog eens als fraudeur wordt weggezet.

Mammon of recht?

Voor Halbe Zijlstra wil ik graag met een Bijbelcitaat uit Mattheüs 6 afsluiten: “Niemand kan twee heren dienen: hij zal de eerste haten en de tweede liefhebben, of hij zal juist toegewijd zijn aan de ene en de andere verachten. Jullie kunnen niet God dienen én de mammon”.  Mammon staat voor geld. God zou hier synoniem kunnen staan voor recht en gerechtigheid. Bij het dienen van de eigen portemonnee is integriteit een hinderlijk woord, bij het dienen van de publieke zaak een noodzakelijke en onwrikbare eigenschap.

 

 

Een slippertje

23 mei

(Een artikel van enige tijd geleden over het belang van het discours waarbinnen seksuele handelingen ter sprake worden gebracht)

Gisteren (15/11/2010)  kwam eindelijk de langverwachte reactie van Wilders op de commotie rond zijn partijgenoot Eric Lucassen. Het PVV-kamerlid kwam voor het weekend in opspraak, omdat hij verzuimd had te vermelden dat hij in 2002 veroordeeld is voor ontucht. Via de media wordt steeds meer bekend over wat er zich heeft afgespeeld:http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/1050846/2010/11/13/Zaak-Lucassen-Meisjes-werden-doorgegeven.dhtml

Deze gebeurtenis brengt de PVV in een lastig pakket. Wilders heeft zich immers in zijn verkiezingsprogramma sterk gemaakt voor strengere straffen voor zedendeliquenten. Het zou dus logisch zijn om Lucassen te verwijderen: zijn strafblad maakt een plek in de PVV onmogelijk, vooral omdat hij het niet gemeld had. De andere kant is echter dat als de PVV de zetel van Lucassen zou verliezen, het kabinet de meerderheid in de Tweede Kamer kwijt is. Een keuze tussen integriteit en macht. Niet raar dat Wilders er een weekendje over wilde slapen.

tweede kans misbruik

De uiteindelijke oplossing van Wilders is echter buitengewoon teleurstellend. Lucassen wordt mild gestraft (2 van zijn woordvoerderschappen zijn hem ontnomen – alleen die van Wonen niet, blijkbaar hoef je dan niet betrouwbaar te zijn?) en mag gewoon PVV-Kamerlid blijven. Macht heeft het ook in de PVV gewonnen van integriteit.

Het pijnlijkste is – en dat is Wilders volledig aan te rekenen – dat Wilders probeert om de handelingen waarvoor Lucassen veroordeeld is, te bagatelliseren. Lucassen is tweemaal veroordeeld tot een boete wegens burenruzie. Iedereen die met overlast van buren te maken heeft gehad, weet hoe moeilijk het is om tot een veroordeling te komen. Wanneer de rechter tot twee keer toe toch het gedrag van Lucassen veroordeelt, heeft de straat blijkbaar veel last ervaren van deze man. Het gegeven dat de rechter er tweemaal aan te pas moest komen, laat zien dat Lucassen niet gemakkelijk te corrigeren is. Wilders had minimaal de ernst van de overlast kunnen laten staan.

Het bagatelliseren van de ontucht is van een andere orde. Hij stelt dat “het in de ontuchtzaak niet zozeer gaat om seksueel misbruik, maar om een ongepaste relatie”. Met deze opmerking diskwalificeert Wilders zich als voksvertegenwoordiger. Wat is er aan de hand?

De PVV heeft zich opgeworpen als een partij die op wil komen voor een veiliger Nederland. Een van de speerpunten is het strenger straffen in zedenzaken. Nu zich echter de eerste echte kans voordoet om een statement te maken, maakt Wilders een vreemde keuze. ‘Gelukkig is er geen sprake van seksueel misbruik – alleen maar van een ongepaste relatie.’ De Nederlandse wetgeving maakt dit onderscheid (gelukkig maar!) niet: een van de vormen van seksueel geweld is ontucht met misbruik van gezag (art. 249 WvS). Er is onderscheid in de schade die de verschillende vormen van misbruik kunnen veroorzaken. Leeftijd, karakter en de thuissituatie spelen hierin een rol. Het wil niet zeggen dat jongvolwassenen en volwassenen niet lijden onder misbruik – integendeel. Diverse onderzoeken maken duidelijk dat ongewenste seksuele grensoverschrijdingen grote gevolgen kunnen hebben in het psychsich welbevinden.

Wilders kiest voor verhullend taalgebruik:  “een ongepaste relatie”. Daarmee gaat hij naast de ex-sergeant staan, die steeds heeft volgehouden dat er geen sprake was van misbruik, maar van een seksuele relatie met instemming van beiden. Alleen had hij te laat bedacht dat hij de meerdere was van de soldates. De rechters die – ook in hoger beroep – Lucassen hebben veroordeeld, hebben het hem aangerekend dat hij niet heeft ingezien wat hij gedaan heeft. Wilders laat zien dat hij met de visie van Lucassen instemt.

Om het kwaad van seksueel geweld uit te bannen, is het van belang om te beginnen met helder definiëren. We spreken over geweld, omdat de handelingen tegen iemands wil plaatsvinden en er sprake is van ongelijke machtsverhoudingen. (Zie de notitie ‘I did not have sex with that woman!”) Lucassen heeft gehandeld ten koste van de jonge soldates. Natuurlijk valt er te discussiëren of Lucassen een tweede kans verdient (niet in een publieke functie, denk ik dan), maar waar het hier om gaat is dat Wilders het misbruik bagatelliseert om het gezicht van de PVV te redden. En daarmee doet hij meer kwaad dan goed.