Tag Archives: hemel

De hemel – een benauwd vooruitzicht?

8 okt

Via de app kreeg ik een vraag over de hemel, of beter gezegd: over het eeuwige leven. Bij de vragensteller roept het eeuwige leven dubbele gevoelens op. Aan de ene kant is er het verlangen: het leven na dit leven zal toch schitterend zijn? Is leven in Gods nabijheid niet het mooiste om naar te kunnen verlangen? Aan de andere kant roept het begrip eeuwig schrik en angst op. We vertalen eeuwig al snel met het begrip altijd. Als eeuwig (in de betekenis van altijd) eindeloos betekent, is het dan uiteindelijk niet gewoon verstikkend? Hoe prachtig het ook is?

Hemel en aarde

Misschien is het goed om eerst maar iets meer te vertellen over hemel en aarde. In de christelijke traditie is een zekere eenzijdigheid geslopen (die niet perse Bijbels is). Ik chargeer een beetje: het doel van een christen is om het op aarde vol te houden om straks in de hemel bij God te zijn. De aarde is een tranendal waar je doorheen moet.

In deze visie zitten twee fouten. De eerste fout is dat het aardse leven in zichzelf geen waarde zou hebben. Als je het leven op aarde slechts ziet als een doorgangsfase naar het echte (hemelse) leven straks, werkt dat door in de focus. Zorg voor de aarde, aandacht voor recht en gerechtigheid en medemenselijkheid zijn ondergeschikt aan je richten op het hemelse (gebed, heiliging, lezen van de Bijbel). Het is een van de redenen dat christelijke geloofsgemeenschappen niet altijd oog hebben voor duurzaamheid en de strijd tegen onrecht.

De tweede denkfout, die samenhangt met de eerste, is dat het doel van het leven God in de hemel is.

In het Oude Testament blijkt echter dat de aarde zelf ook van grote betekenis is, en dat het doel van ons leven ook verbonden en verweven is met het leven op aarde. Interessant is ook wat Tom Wright zegt over ons leven hier en nu: onze handelingen hebben eeuwigheidswaarde. Het uiteindelijke volle leven vindt zijn diepte als God op aarde woning maakt (Openbaring 21).

Hemel is Gods Rijk

De hemel staat voor Gods Koninkrijk. Dat Koninkrijk heeft alles te maken met het leven zoals het bedoeld is: een Rijk van recht en gerechtigheid. Een Rijk waarin barmhartigheid en dienende liefde het leven kleuren. De Bijbel vertelt het verhaal hoe dit Koninkrijk onder ons vorm kan krijgen. Het was de kern van de boodschap van Jezus: het Koninkrijk is dichtbij! Door de weg die Hij gegaan is, de weg van lijden, sterven en opstanding, is de nieuwe schepping begonnen en komt het Rijk van God aan het licht.

Het Onze Vader leert ons hemel en aarde te verbinden. In het bidden om Gods Koninkrijk, het heiligen van zijn Naam en het gebeuren van Gods wil, werken we op aarde mee aan de komst van het hemelse Rijk.

Dus dat is mijn eerste punt bij de vraag over de app. Waar vind je de hemel? De hemel is Gods tegenwoordigheid. Hier op aarde licht het Rijk soms op, en straks zien we dat Rijk ten volle. Het helpt om de focus niet alleen op de hemel te richten, maar vooral ook op onze dagen in Gods goede schepping.

Hoe lang duurt eeuwig?

Mijn tweede punt is dat wij een vertekende gedachte bij eeuwig hebben. Sowieso overstijgt God ons denken. God is voorbij tijd en plaats. Eeuwigheid laat zich dan ook niet uitdrukken in tijd. Het zou uiteindelijk betekenen dat het alsnog een soort van benauwende en verstikkende realiteit wordt. Als er aan iets geen einde komt, beangstigt het.

Eeuwigheid heeft te maken met Gods tijd, met Gods tegenwoordigheid. Leven met de Eeuwige. Vandaag en alle dagen van ons leven. En ook in de toekomst voorbij de dood. Dat is de christelijke troost: dat ons leven niet dood loopt, maar door de dood heen naar het Leven.

Hoe het leven in Gods tegenwoordigheid eruit ziet? Ik weet het niet. Maar het kan niet anders dan dat het goed is. Voorbij tijd en ruimte – een leven in liefde.

Op de rand van de eeuwigheid

28 mei

De laatste van de vier middagen van de seniorenkring 2017 (een samenwerking tussen de Ontmoetingskerk en de Vriezenhof) ging over ‘leven op de rand van de eeuwigheid’. Het is vaak niet gemakkelijk om te spreken over sterven en over de dood. Het raakt aan diepe geloofsovertuigingen, en soms raakt het aan een existentiële angst. Toch is het noodzakelijk om aandacht te hebben voor leven, sterven en dood. Onbewust kan het ons immers behoorlijk bezig houden. Het is goed om bewust te worden van vragen en wensen.

d6eb9-oil-lamp

Waardevol

Het gesprek met familie en/of vrienden over het toeleven naar het sterven, over de waarde van het leven, over de verwachting van wat komt na de dood, en over de uitvaart zelf blijkt van grote waarde. Het valt niet mee om deze thematiek onder woorden te brengen. Soms is het zoeken naar woorden, stamelen misschien, maar het delen van gedachten rond leven en sterven leidde volgens de deelnemers tot waardevolle en intieme gesprekken.  Tegelijkertijd zijn deze gesprekken ook ingewikkeld, omdat ook lastige thema’s niet uit de weg gegaan moeten worden. Het is goed om te spreken over wel of niet reanimeren in het ziekenhuis, de mogelijkheden rond palliatieve sedatie en adequate verzorging in de terminale fase.

Levenskunst

De laatste levensfase maakt ook zichtbaar wat het leven de moeite waard maakt. De ouderdom wordt gekenmerkt door ervaringen van verlies: verlies van mogelijkheden, verlies van gezondheid en verlies van mensen die je lief en dierbaar zijn. Juist de mensen die je met de voornaam aanspraken, vallen in deze fase weg. Levenskunst is om in het lijden en in de voortdurende momenten van verlies, de vreugde van het leven vast te houden.

Verhouden met het lijden

Opvallend is dat de waarde van het leven wordt herkend, en de zin en betekenis wordt ervaren, wanneer mensen zich het verhouden met het lijden en met het sterven, en zich er niet voor afsluiten. Wat wij van ouderen kunnen leren, is levenskunst: het vermogen om de dag te ontvangen en van het kleine en gewone te kunnen genieten. Om niet de beperkingen en het verlies leidend te laten zijn, maar de mogelijkheden en de ruimte van de dag.

Leven op de rand van de eeuwigheid

Leven op de rand van de eeuwigheid raakt enerzijds aan de schaduwzijde van het leven: de beperkingen, het verdriet, het ontbreken van toekomst. Aan de andere kant betekent deze fase ook een zoeken naar en vinden van vrede met God. Het leven met en vanuit Gods genade geeft rust en kracht in de dagen die komen, in het nadenken over het sterven en vertrouwen in het leven na de dood. Vooral de hoop die spreekt uit het leven na de dood, geeft mensen in de laatste levensfase bemoedigende rust en kracht voor de dag.

Vragen rond de hemel

Wel brengt het nadenken over de hemel ook vragen mee. Voor sommigen roept Gods oordeel ook angst en zorg op. Misschien is het goed om juist dan vast te houden aan de belofte van God: ‘ Ik laat niet los wat mijn hand is begonnen’.  We mogen leven van Gods genade. als we aarzelen en twijfelen of Gods liefde voor ons is weggelegd, mogen we vertrouwen op Jezus Christus die handen en voeten aan Gods liefde heeft gegeven. Hij is op aarde gekomen – niet om perfecte mensen in het zonnetje te zetten, maar om mensen die verdwaald zijn geraakt en zich verloren voelen te zoeken en thuis te brengen.