Tag Archives: kerstmeditatie

Love shine a light

26 dec

Meditatie voor de kerstsing-in op 20 december 2020

Er is iets geks aan de hand.Iedereen wordt blij van iets aardigs doen. Even tijd maken om een ander te helpen. Even iets delen. Het kopje soep voor de buren. Een kaartje. De buurvrouw naar het ziekenhuis rijden. We weten allemaal dat een klein gebaar van vriendelijkheid een verkild hart kan ontdooien. We weten allemaal dat als we iets delen van wat we hebben, dat dat niet alleen een ander zo kan opbeuren, maar dat je er ook zelf van opknapt.

Love shine a light.

We delen liefde uit in omzien naar elkaar,  in zorg voor de aarde en de dieren en zo ontsteken we het licht. Hoe eenvoudig kan het zijn? Maar nu is er dus iets geks aan de hand. Er is genoeg liefde om uit te delen, maar er blijft een onoplosbare eenzaamheid. Er is genoeg eten om te delen, maar een deel van de mensen leeft in overvloed, een ander deel in armoede. Er is een groot verlangen naar vrede, maar we kunnen oorlogen niet stoppen. We steken lichtjes aan, maar in sommige levens neemt de duisternis alleen maar toe.

We kunnen kijken naar de mensen die vastzitten in vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden of op andere plekken langs de grens van Europa. Soms al jarenlang, zonder uitzicht, zonder hoop. Maar we hoeven niet eens de randen van Europa op te zoeken. Zitten de rafelranden ook niet in onszelf? We zien toch ook in ons eigen land, in onze eigen plaats, in onze eigen straat, in ons eigen leven, het tekort? De Bijbel heeft daar een woord voor: zonde. Dat is waar we aan onze bestemming voorbij leven. Waar we ons doel missen. Waar we tevergeefs leven. Waar we cynisch zijn geworden. Waar we onverschillig leven. Waar we ten koste van anderen leven.

Wat weerhoudt ons er toch van om onbekommerd lief te hebben en te delen? Om het licht te laten schijnen? Nelson Mandela zei al: niemand is geboren om te haten. We kunnen dus ook leren om lief te hebben. Waarom dan dat haten? In deze tijd van polarisatie en populisme is het aan de orde van de dag. Je moet voor jezelf zorgen. Je duwt anderen naar beneden om zelf beter voor de dag te komen. Op het schoolplein worden de posities bepaald. Love shine a light – dat mag zo zijn, maar pesten begint al op de basisschool en stopt niet in verzorgingshuizen.

Is het niet met name angst die ons de das om doet? Angst om tekort te komen? Angst om privileges te verliezen? Angst voor ..

En wat ook gewoon een gegeven is: misschien doe jij geweldig je best, maar raak je opgebrand.  Je kunt niet maar blijven geven als je ook niet ergens kunt bijtanken.

We herkennen het verlangen om te leven vanuit liefde, en tegelijkertijd lopen we ook aan tegen onze onmacht en onze weerstand. Dit is waarom Kerst zo belangrijk is. Wij kunnen niet onszelf uit het moeras omhoog trekken Wij kunnen niet zelf die krachten die onze wereld in een ijzeren greep houden doorbreken. Wij kunnen niet zelf onze zonden ongedaan maken.

Maar God, God is nooit opgehouden ons lief te hebben. God heeft vanaf het allereerste begin geroepen: er moet licht zijn En ook toen wij als mens een andere weg gingen, riep God ons terug in het licht. Uiteindelijk zond Hij zijn eigen zoon, gaf Hij zichzelf. Hij kwam op aarde kwetsbaar en weerloos. Hij gaf zichzelf omdat Hij gelooft in jou.

Omdat Hij jou liefheeft – daarom, daarom heeft het zin om lief te hebben. Om een licht te ontsteken, om te strijden voor recht en gerechtigheid, om je te bekommeren om je medemens – omdat God ons het eerst heeft liefgehad

Waarom zou je je bemoeien met iemand die gepest wordt – omdat God jou het eerst heeft liefgehad.

Waarom zou je je bekommeren om mensen die geen stem hebben – omdat God jou het eerst heeft lief gehad.

Waarom zou je je bekommeren om vluchtelingen in een ander land – omdat God jou het eerst heeft liefgehad.

Waarom zou je mild over jezelf denken, en zorgvuldig met je lichaam omgaan – omdat God jou het eerst heeft liefgehad.

Dat is het grote verhaal van Kerst. Wij zijn geen kaarsjes die langzaam maar zeker opbranden. Wij zijn olielampen gevuld met de liefde van God. Hij heeft ons liefgehad en daarom kunnen wij liefhebben. Dat licht, die aangename geur, die liefde mogen wij doorgeven. 

Love shine a light.

De kerst sing-in terugkijken? Dat kan hier

Aan het licht gebracht

21 dec

Af en toe kan het gebeuren dat je overvallen wordt door de duisternis. Laatst nog, toen ik onze hond Flower uitliet in het bos. We begonnen aan onze wandeling toen het nog licht was – hoewel, het was al wel bewolkt en somber. Gaandeweg de wandeling werd het donkerder. De schaduwen verdiepten zich. Het pad werd een vage kronkelende streep in een toenemende duisternis. Van schemer naar duisternis ging opeens snel. Alleen de bomen staken nog donker af tegen de zwarte en bewolkte hemel. Verder kon ik geen hand meer voor ogen zien.

In dat donker voelde ik me alleen. Het was lastig om de weg te kunnen onderscheiden, om te weten waar ik was en waar ik naartoe moest. Struikelend vervolgde ik mijn weg en haalde opgelucht adem toen ik in de verte licht zag.

Figuurlijk kan het ook zo voelen. Door gebeurtenissen die je hebt meegemaakt, door teleurstellingen, door ziekte of verlies. Of gewoon, omdat je het gevoel hebt dat er meer zou moeten zijn en dat je zoekt naar bestemming en doel in je leven. Ronddolen in duisternis. Dwalen in een leven dat beheerst wordt door angst. Daarover spreekt de profeet Jesaja (9,1): Het volk dat in duisternis ronddoolt ziet een schitterend licht. Zij die in het donker wonen worden door een helder licht beschenen.

ontluikend licht

Dat kan raken aan een diep verlangen. Als dat eens zou kunnen – niet langer eenzaam. Niet langer de weg kwijt zijn. Niet langer tasten, zoekend naar houvast. Niet langer – maar zien, en gezien worden. Weten dat je er mag zijn, dat je er toe doet. Het licht dat vertrouwen wekt.

Wat is dat licht waar Jesaja over spreekt? Of wie? In het evangelie van Johannes (1,5) lezen we over dat licht: Het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet in haar macht gekregen. Johannes spreekt hier over Jezus Christus, als klein en kwetsbaar mens in onze wereld gekomen. Hij is gekomen in onze duisternis, in onze pijn en verlangen, in ons zoeken en dwalen, als het licht. Hij is gekomen om hen aan het licht te brengen, die in deze wereld ten onder dreigen te gaan. De kwetsbare en gebutste mensen. De vermoeiden en verdwaalden. Kostbaar in zijn ogen. Jezus is het licht van de wereld en heeft ons aan het licht gebracht. Troostend licht: geborgenheid en ruimte om op adem te komen.

Tegelijkertijd brengt dit licht van Jezus Christus nog iets anders mee: we worden opgeroepen om ons sterk te maken voor de strijd tegen onrecht. Zo lezen we in Johannes 3: 20 Wie kwaad doet, haat het licht; hij schuwt het licht omdat anders zijn daden bekend worden. 21 Maar wie oprecht handelt zoekt het licht op, zodat zichtbaar wordt dat God werkzaam is in alles wat hij doet.’ Dat is de uitnodiging met Kerst: we worden weggeroepen uit de duisternis naar Gods wonderbaarlijke licht. Jezus Christus reikt ons de hand en is met ons bewogen. Moge zijn licht over u schijnen!

Samen delen – een Koningskind dat gekomen is om te dienen

12 dec

Misschien moet ik maar beginnen met een waarschuwing: lees deze overdenking niet. Het is een ongemakkelijke waarheid die zomaar gevolgen kan hebben voor de rest van uw / jouw leven. Het gaat namelijk over geld, over ruimte, over delen. Het gaat over de echte Kerstgedachte.

pepermunt

Pepermunt

Mijn broer en ik kregen voor de kerkdienst soms een rol pepermunt. Die mochten we dan samen delen, zodat mijn ouders ongestoord naar de dominee konden luisteren. Pepermunt was dé manier om een lange preek door te komen. Op die zeldzame zondagen dat we een hele rol kregen, was het feest. Want we hoefden nu niet uit te rekenen hoelang we met dat ene pepermuntje moesten doen – er was overvloed. Nu was er één serieus probleem. In een rol zit een oneven aantal pepermunten. Uiteindelijk leverde dat altijd strijd op. Die laatste doormidden breken? Maar wie krijgt dan de grootste helft? Soms liep de onenigheid zo hoog op dat we besloten om de laatste pepermunt maar aan de hond te geven (doe dit niet na – het is slecht voor huisdieren!).

Het kwam toentertijd niet in mij op dat ik het de ander gewoon zou kunnen gunnen.

Gunnen

Het lijkt een onschuldig voorbeeld. In mijn beleving verwijst dit echter naar een diepgeworteld menselijk probleem. Het niet kunnen en willen gunnen vertelt iets over wie wij zijn, hoe wij zijn. De angst om tekort te komen, om ruimte om te geven, om de controle te verliezen, om niet belangrijk te zijn – die angst leidt tot het krachtige mechanisme van zelfhandhaving.

De Bijbel laat zien dat wij juist in onze verwoede pogingen tot zelfhandhaving het zicht op God, op onze naaste, en op onszelf verliezen. We raken verloren doordat we zelf de controle niet uit handen durven geven, of doordat we uit angst de ander geen ruimte geven. Zonde eigenlijk. Daar gaat het verhaal van de Bijbel over: over ons, verloren door onze keuzes, verloren door de gevolgen van keuzes van anderen, en God die zich daar niet bij neerlegt. Die vanuit liefde en bewogenheid ons zoekt en thuis brengt.

Gods weg

Die weg van Gods liefde blijkt geen eenvoudige weg. Het is Jezus die naar de aarde is gekomen. “Hij die de gestalte van God had, hield zijn gelijkheid aan God niet vast, maar deed er afstand van. Hij nam de gestalte aan van een slaaf en werd gelijk aan een mens” (uit de brief van Paulus aan de Filippenzen hoofdstuk 2 vers 6 en 7). Het tegenovergestelde van zelfhandhaving! Dat vieren we met Kerst: het kind, geboren in een kribbe, zal laten zien wat oprechte liefde is: liefde ten dienste van de ander. Die zijn leven geeft om ons het leven te geven…

Dat is genade: dat je zomaar krijgt waar je je leven lang zo wanhopig en hartstochtelijk naar verlangd hebt, maar wat steeds buiten je eigen vermogen lag. Gevonden door Jezus landt het besef dat je bedoeld, gekend en geliefd bent.

En die genade vraagt om een antwoord. Een leven van uitdelen van wat we ontvangen hebben. Delen, omdat ons leven genadeleven is. Mijn leven draait om Gods genade en niet meer om mijn eigen gelijk. Daarom deel ik uit: van mijn tijd, mijn geld, mijn ruimte, opdat anderen zicht mogen krijgen op de rijkdom van Gods genade.