Tag Archives: opstanding

Pasen: de weg naar het leven

20 apr

Deze tekst is op 18 april 2019 als gastcolumn gepubliceerd in Het Kompas Sliedrecht

Een tijdje geleden waren we in de Engbertsdijkvenen, een prachtig natuurgebied in Twente. De honden drentelden en draafden langs ons heen. We genoten van de zon, van het uitzicht en van de rust. Op enig moment zagen we onze Labrador opeens verdwijnen. Hij wilde een veld inrennen, maar dat bleek een moeras te zijn. Het gras week uiteen en hij ging bijna kopje onder in de modder. Snel greep ik hem in zijn nekvel en trok hem weer het pad op.

Zo kan het ook gaan op je levensweg. Vol vertrouwen zoek je je weg. Maar van het ene op het andere moment lijkt de bodem onder je bestaan weg te vallen. In die ene seconde neemt je leven een andere wending. Door wat mensen om je heen is overkomen, door wat jou is aangedaan of wat jij gedaan hebt. Waar vind je dan houvast? Waar vind je het vertrouwen dat ons leven niet vergeefs is? Hoe kun je verder?

In onze samenleving valt het niet mee om ruimte te vinden voor onze kwetsbaarheid. Als we te maken krijgen met falen, lijden, angst, schuld of schaamte lijkt ons niets anders te resten dan maskers te dragen en muren om ons hart te bouwen. Sterk zijn. En we zoeken naar helden en krachtige leiders. Hard zijn. Maar wat kun je je van binnen eenzaam en verloren voelen. Juist die maskers en muren maken dat we ons zelf en onze vaste grond kwijtraken.

Met Pasen vertellen we in de kerken een ánder verhaal. God laat ons niet aan ons lot over. Hij is mens geworden. Jezus deelde onze gebrokenheid en kwam naast ons staan in ons worstelen, twijfelen, strijden en lijden. Pasen toont de weg van overleven naar het volle leven. Als het geheimenis van Pasen ons één ding vertelt, is het wel dat de machten van chaos, het kwaad en de dood niet het laatste woord hebben. Het eerste en laatste woord is de liefde van God in Jezus die lééft.

De opstanding van Jezus opent die nieuwe weg met toekomst en houvast: namelijk de bewogenheid en liefde van God. In het licht van de opstanding komen we op adem.

De opstanding is ook een aansporing: om niet de moed te verliezen. Om op te blijven staan tegen onrecht. Om te leven met de hoop die op ons toekomt.

Gezegende Paasdagen!

De weg uit de angst naar de vreugde

21 apr

Er hangt een gespannen opwinding in de bovenzaal. Op die eerste avond van de opstanding buitelen de verhalen over elkaar heen. Het stuwt toe naar een climax, daar laat Lucas geen twijfel over bestaan. De twee leerlingen die teleurgesteld en verslagen uit Jeruzalem waren vertrokken om naar huis te gaan, wisten niet hoe snel ze weer terug moesten naar de leerlingen. Vertellen wat ze hadden meegemaakt. Die vreemdeling die hen de schriften had uitgelegd. Het breken van het brood. Het opeens weten: maar dit is Jezus, onze Messias, Hij leeft!

Terug naar de leerlingen

Als ze het zaaltje binnenvallen waar de leerlingen samen zijn gekomen, roepen de andere leerlingen hen al toe. ‘Heb je het al gehoord?’ ‘Weet je wat er is gebeurd?’ ‘Het verhaal van de vrouwen moet wel waar zijn – Petrus heeft Jezus gezien!’ ‘Wij ook!’ Opgewonden en verbaasde stemmen vullen de ruimte.

Opeens valt het stil. Een laatste woord van Petrus galmt nog door de stilte. Daar, in het midden van de leerlingen staat Jezus. Zomaar. Sommigen slaan de handen voor de ogen. Anderen vallen van angst op de grond. Weer anderen kijken verbijsterd naar Jezus.

Angst en verbijstering

Wat is die angst? Waarom die verbijstering? Het is ook de vraag van Jezus. “Waarom zijn jullie zo ontzet en ten prooi aan twijfel?” Ze hadden immers net nog vol verwondering en met een zekere blijdschap verhalen over vermeende verschijningen van Jezus gedeeld? Misschien zet de aanwezigheid van Jezus alles op scherp. Al pratend was er misschien ook een zekere vrijblijvendheid. ‘Wat mooi dat Jezus voor jou verschenen is.’

Misschien speelt er nog iets anders mee. Vrijwel alle leerlingen hadden nog scherp op hun netvlies hoe zij niet hadden kunnen voorkomen dat Jezus gevangen genomen werd. Ze herinnerden de woorden van Jezus over de noodzaak van lijden en sterven – maar ze hadden het nooit willen horen. Wat zou het eerste woord zijn van Jezus tegen de groep vertrouwelingen die hem in de steek had gelaten?

Vrede!

“Vrede zij met jullie!” Dát is het antwoord van de opstanding. Vrede. Een andere, nieuwe weg. Niet de weg van wraak, van vooral zorgen voor jezelf, ook als het ten koste van anderen is, van geweld. Het is de weg uit de angst naar de vreugde. De leerlingen kunnen het niet bevatten – hoe zouden ze ook? Het gaat immers alle verstand te boven? Vol mildheid en begrip neemt Jezus zijn leerlingen mee op die nieuwe weg. “Voel mijn lichaam maar. Zie de littekens.” Het lichaam doet er toe.  Ons lijf, waarin onze geschiedenis gekerfd is. Ons lijf en ons verleden dat we zo snel ontkennen en verstoppen, geen ruimte geven om te mogen zijn, wordt aan het licht geroepen. Ons lijf mag opstaan! Daar opent zich de vreugde van de opstanding.

Tegelijkertijd betekent de opstanding ook een oproep tot inkeer. Er is een heldere scheidslijn tussen doodsheid en leven. Doodsheid is alles wat ontmenselijkt, wat ons afhoudt van onze bestemming. De zwaarte, duisternis en hopeloosheid. De oproep geldt die weg. Opstanding betekent dat we in ons handelen naar onszelf en naar anderen toe aan het licht gebracht worden.

Misschien is dat de diepste vreugde van Pasen: het opnieuw mogen beginnen. “Kom tot inkeer, opdat je zonden worden vergeven”, zegt Jezus. Het is de vergeving die je de ruimte geeft opnieuw te mogen beginnen. Vergeving als onderdeel van die nieuwe weg. Vergevend leven, omdat we weet hebben wat het betekent vergeven te zijn. Deze vergeving is nooit goedkoop en raakt ons hele bestaan.

Kracht uit de hemel

De leerlingen krijgen een belofte mee. Ze zullen bekleed worden met kracht uit de hemel. Dat is het nieuwe kleed waarin ze zich mogen hullen. De kleding die hen de warmte en bescherming biedt. Het kleed dat onze harnassen overbodig maakt, zodat we met open vizier de ander van harte Gods vrede mogen toewensen. Wat een vreugde!

Heelheid uit gebrokenheid

20 apr

Heelheid uit gebrokenheid. Woorden die elkaar uit lijken te sluiten. Het is een ervaring die ieder wel kent. Gebrokenheid. Misschien in je eigen leven, en anders zie je het om je heen. In mensen die je dierbaar zijn. In berichten die ons bereiken. Levend in gebrokenheid kan het verlangen naar heelheid sterk zijn. Het verlangen ook om die gebrokenheid achter je te laten, om vooruit te kijken en voorbij te leven aan je pijn, aan je verdriet en je verlangens. Het is de Bijbel die ons op het spoor van hoop brengt.

In Ezechiël 37, 1-14 lezen we een aangrijpende profetie. Een profetie met een krachtige belofte: “En hij zei tegen mij: ‘Mensenkind, deze beenderen zijn het volk van Israël. Het zegt: “Onze botten zijn verdord, onze hoop is vervlogen, onze levensdraad is afgesneden.” 12 Profeteer daarom en zeg tegen hen: “Dit zegt God, de HEER: Mijn volk, ik zal jullie graven openen, ik laat jullie uit je graven komen en ik zal jullie naar het land van Israël terugbrengen.13 Jullie zijn mijn volk, en jullie zullen beseffen dat ik de HEER ben als ik je graven open en jullie uit je graven laat komen.14 Ik zal jullie mijn adem geven zodat jullie weer tot leven komen, ik zal jullie terugbrengen naar je land, en jullie zullen beseffen dat ik de HEER ben.”

Het beeld dat het visioen van Ezechiël oproept, toont ons een andere kijk op gebrokenheid. Het is een indringend en beklemmend schilderij dat ons getoond wordt. Een heel dal vol beenderen. Volkomen uitgedroogd: lang hadden ze daar gelegen in weer en wind. Die botten staan voor de vervlogen hoop, de levensdraad die is afgesneden. Dat kan gebrokenheid met je doen. Het gevoel niet langer op te kunnen staan, niet langer deel uit te maken van de levenden, maar neergevallen in doodsheid. Gevangen in wanhoop. Daar is geen eer meer aan te behalen.

Voor sommigen is dit een realistisch beeld. Neergedrukt door levensverhalen, door rouw is het moeilijk om hoop te ervaren, om leven te voelen. Voor anderen is het een gevoel dat meer aan de binnenkant zit, dieper ligt. Van tijd tot tijd steekt het de kop op.

Esther Veerman 'Geworteld en gegrond in pijn'

Esther Veerman
‘Geworteld en gegrond in pijn’

En dan vraagt God: kunnen deze beenderen herleven? Kan vervlogen hoop weer opbloeien? Het lijkt onmogelijk, maar Gods woord brengt beweging. En als Gods adem over de dorheid en doodsheid blaast, ontstaat er bezieling, leven! Hoop waar dat totaal ongedacht was. Wat in het visioen van Ezechiël zo treffend is, dat de vervlogen hoop de basis is van het opstaan, van nieuw leven. God zegt niet: Kom, we gaan naar een ander dal, en dan schep ik nieuwe mensen met nieuw stof. Nee, de beenderen vormen de basis. De beenderen worden bezield en krijgen levensadem. De dorre gebrokenheid wordt nieuw leven ingeblazen.

Het verleden met alle pijn, je levensverhaal met alle vreugde en verdriet, je weg die je tot nog toe gegaan bent, met alle schuld en schaamte, wordt niet weggegooid, maar krijgt een plek. Dat is echter niet datgene dat leven brengt, dat is de Geest van God. Zijn levensadem doet ons opstaan; maar als we opstaan, staan we op met ons verleden om Gods toekomst tegemoet te gaan. En zo ontstaat heelheid uit gebrokenheid.

Ons leven is kostbaar in Gods ogen, en Hij koestert al onze dagen.