Tag Archives: volhouden

Ook zo coronamoe? Drie stappen naar hoop deel 2

25 dec

In dit blog schetste ik drie stappen om hoop te houden in deze tijd. Hoe gemakkelijk word je moedeloos nu deze tijd opnieuw gekleurd wordt door de maatregelen om verspreiding van het virus tegen te gaan.  Ik vertelde dat het mij hielp om anders te gaan kijken (niet naar mijn eigen beperkingen, maar bv naar de mensen die zo hard moeten werken in de zorg). De tweede stap heeft te maken met de vraag naar welke stemmen ik wil luisteren in deze soms zo polariserende en verhardende tijd. Ik maak de keuze om naar opbouwende stemmen te luisteren. Deze stemmen brengen hoop mee. Tot de laatste stap: wat is ook al weer mijn levensfundament? Deze tijd nodigt uit om opnieuw te leren vertrouwen op God. Van Hem is immers onze toekomst.

Hoe kan ik in deze tijd van betekenis zijn?

Goed. Ik probeer anders te kijken, goed te luisteren en stil te staan bij mijn levensfundament. Maar wat kan ik doen? Hoe kan ik mijzelf oefenen en hoe kan ik voor een ander van betekenis zijn? Een collega, ds. Jacobine Scholte de Jong, postte op Twitter een tekst die mij inspireerde: 3×3 door de corona-winter.

Leven in perspectief

De eerste manier is het indelen van onze tijd. We focussen ons al snel op de dag of de week die voor ons ligt, waardoor het zomaar kan ontbreken aan perspectief. Haar advies is om verder te kijken. In het kerkelijk jaar draait het om Pasen. Daar vinden en hervinden we ons perspectief. Het is goed om dat nu al in gedachten te nemen – we leven vanuit opstanding.

Het Kerstfeest zet ons op het spoor van Pasen, daar vindt het Kerstfeest zijn voltooiing. Dus leef deze coronatijd vanuit het perspectief van opstanding en van hoop die op ons toekomt. Breek vervolgens deze periode in kleinere stukken en bouw rust in in je week. Laat je dragen door het ritme van week – met als kroon een dag van rust, dag van opstanding. Laat je dragen door het ritme van het kerkelijk jaar – met als kroon de Opstanding.

Verbinding zoeken

De tweede manier is het verbinden aan medemensen. (Dit sluit heel goed aan bij het Kerstengelenproject van de afgelopen Adventsperiode). Zoek drie mensen om mee op trekken. Nodig drie mensen uit in je huis (of minder als het advies wordt aangepast of als je niet de anderhalve meter kunt aanhouden), om mee samen te komen, om mee of voor te bidden. Jezus zelf zei: ‘Waar twee of drie in mijn Naam samen komen, daar ben Ik in hun midden’. Coronatijd nodigt uit om te bezinnen op de kern van het Evangelie, het leven en het geloof te delen en te beleven. Het gaat in die bezinning niet perse om lessen te trekken uit wat ons overkomt of om van alles te duiden. Leven in deze tijd is soms ook gewoon uithouden en volhouden in de chaos en de duisternis.

Steun een ander en geef zo licht en hoop door

De derde manier is het zoeken van wegen om te laten zien dat we zout en licht zijn. Kies bijvoorbeeld drie dingen, organisaties of mensen om te steunen en om je voor in te zetten. Je kunt denken aan een buur, de voedselbank, ZWO, of wat dan ook voor jou goed en bemoedigend is.

Op het moment dat je actief je inzet voor een ander, verleg je je focus en ben je lichtdrager en hoopverlener. Door zo te zijn, herontdek je je eigen bron.

Het zijn drie manieren om te oefenen: in loslaten, in licht blijven zien, in leven vanuit navolging. Deze manieren helpen om vol te houden, hoop te vatten en in vrijheid te leven. Deze manieren ondersteunen ons om te oefenen in geloof, hoop en liefde. Deze manieren verbinden ons hoofd, ons hart en onze handen. Geef hoop door!

Ook zo coronamoe? Drie stappen naar hoop

24 nov

Wat had ik gehoopt dat we in alle rust en met verlangen uit konden kijken naar mooie vieringen rond Kerst. Wat keek ik uit naar al die verbindende activiteiten die op de rol stonden. Samen eten. Koffie drinken. Inloopochtenden en – middagen. Helaas worden we opnieuw ingehaald door de toenemende besmettingscijfers en de daaraan gekoppelde noodzakelijke maatregelen.

Opschalen

Maar het loopt dus anders. We hebben alweer opgeschaald in de kerk: de mondkapjes gebruiken we bij verplaatsen in de kerk, en de verplichte anderhalve meter afstand is ook weer terug van weggeweest. En bij elke activiteit stellen we de vraag: kan dit doorgaan? Is het veilig? Zorgen we gelijk voor een online alternatief? Wat gaan we vrijdag horen?

Ik merk dat het me niet onberoerd laat. Ik ben ‘coronamoe’ en vind het lastig om hoopvol te blijven. Het gedoe in de samenleving, de toenemende spanning over de te volgen koers, en het geruzie in de Tweede Kamer helpen ook niet echt, om het zacht te zeggen.

Hoop houden

Tegelijk komt er een andere gedachte bij me op. Het is nu nog meer dan ooit van belang om hoop te houden. Het komt er nu nog meer op aan om als kerk te getuigen van heilzaam samenleven, zoals de scriba van de Protestantse Kerk, René de Reuver aangeeft.

Eerste stap: opnieuw leren kijken

De volgende drie stappen heb ik gezet van coronamoe naar hoop. De eerste stap heeft te maken met goed om je heen kijken. De mensen die in de zorg werken waren al onderbezet, raakten overbelast door de vorige coronagolven, konden nauwelijks bijkomen omdat zorg moest worden ingehaald, en moeten nu deze piek het hoofd bieden. Hoe dan? Ik zie de mensen die in de ziekenhuizen belanden. Doodziek. De vraag waar in de loop van de komende dagen antwoord op gegeven kan worden: gaat hij/zij het redden? Als ik naar de zorg kijk en naar de mensen die nu ziek zijn, kan ik toch niet anders dan vragen: wat kan ik nu doen om de druk op de zorg te verkleinen?

Tweede stap: opnieuw leren luisteren

De tweede stap heeft te maken met de vraag naar welke stemmen je luistert. Het lijkt wel alsof alles uit elkaar valt. De verdeeldheid, polarisatie en chaos lijkt overal de overhand te krijgen. Hoe kan ik omgaan met al die verschillende stemmen in vriendenkringen, de politiek en de samenleving? Wat mij helpt is om de verschillende stemmen te bevragen: spreekt de persoon vanuit angst of vanuit vertrouwen? Vergroot de persoon de kloof of probeert z/hij nader tot de ander te komen? Welke toon gebruikt de persoon? Het helpt mij om naar opbouwende stemmen te luisteren. Opbouwende stemmen brengen hoop mee. Altijd.

Derde stap: ontdek je fundament

De derde stap gaat over het fundament van je eigen leven. Deze onrustige tijd is een gelegenheid om te oefenen in vertrouwen. Een gelegenheid om te oefenen in loslaten en je handen te openen voor Gods genade. We hebben elkaar nodig, we hebben de geloofsgemeenschap nodig als oefenplaats van genade – om elkaar te bemoedigen en te herinneren aan de hoop die op ons toekomt, voorbij lijden en dood. Het is Jezus zelf die ons er steeds weer aan herinnert: Wees niet bang. Stap dat woelige water maar op. Ons fundament is Christus zelf.

Wees de hoop waarvan je getuigt

Tot slot: als je houvast hebt gevonden of als je nog zoekende bent, ga iets doen voor een ander. Schrijf een kaart. Bel iemand op om te bemoedigen. Glimlach naar die ander op straat. Bid voor gevaccineerden en ongevaccineerden. Bied een kopje koffie aan. Breng soep rond. Deel uit van je hoop en wees het licht dat je bent. Sta op en schitter!

Vijf lessen van Naäman

14 mrt

Het kan iedereen overkomen. Ziekte maakt geen uitzondering. Gezondheid is een kostbaar goed, maar we hebben er maar beperkt invloed op. Dat merkte Naäman aan den lijve.

IMG_20170808_115103(1)

Naäman was een gevreesd en geliefd generaal. Geliefd door zijn soldaten en zijn koning om de vele grote overwinningen die had behaald. Hij ging voor geen vijand aan de kant. Nee, als het spannend werd, ging hij voorop in de strijd. Een generaal om te volgen, een legerleider om op te bouwen. Gevreesd door de buurlanden. Want als Naäman je land binnentrok op strooptocht, kon je je maar beter terugtrekken in de woestijn en hopen dat de schade meeviel.

Een gevreesd generaal. Maar nu was hij machteloos. Hij was ziek geworden. Een gemene huidziekte. Je ging er niet meteen dood aan, maar je raakte verminkt, je kwam in een isolement en langzaam stroomde het leven uit je weg. Geen heldhaftig einde. Niet een heldenepos. Tegen ziekte kun je niet strijden. Er valt niet te vechten. Het gebeurt. Je hebt pech of geluk.

Reken maar dat Naäman alles geprobeerd heeft. Dat hij in het geheim naar alle doktoren en naar alle priesters die maar iets voorstelden in Aram, is geweest. Maar het resultaat was ontluisterend. Het was wachten op het moment dat het bekend zou worden.

Kun je je de spanning voorstellen in huize Naäman? hoe wanhoop, machteloosheid en verdriet zomaar kon omslaan in woede-uitbarstingen bij de generaal? Hoe hij ’s avonds geen hap door zijn keel kon krijgen? Hoe hij ’s nachts geen oog dicht deed en steevast op het dak te vinden was om naar de zonsopgang te kijken?

Dit bijzondere Bijbelverhaal vind je in 2 Koningen 5. Een paar lessen die je van Naäman kunt leren:

1. ziekte is geen gevecht dat je kunt winnen of verliezen

Te vaak menen we dat je tegen ziekte kunt strijden. Dat het een gevecht is die we kunnen winnen of verliezen, als we maar voldoende ons best doen. Maar niets is minder waar. Of we ziek worden en hoe we ziek worden is een kwestie van pech. De strijd die gevoerd moet worden, is het gevecht hoe om te gaan met machteloosheid.

2. luister naar de zachte stemmen

Naäman is een generaal. Hij is gewend om bevelen uit te delen. Reken maar dat hij met stemverheffing kon spreken. Opmerkelijk is dat Naäman twee keer op een nieuw spoor wordt gebracht door ‘zachte’ stemmen. De eerste keer is bij hem thuis. Een Israëlitisch meisje, buitgemaakt op een rooftocht, gegeven aan zijn vrouw als slavin, vertelt van een profeet in Israël. Naäman luistert naar haar en gaat op weg. Een keuze die zijn leven op meerdere manieren zal veranderen.

De tweede keer is in Israël. Als hij het bericht van de profeet Elisa heeft ontvangen, is hij zo boos en teleurgesteld dat hij niet wil luisteren naar Elisa. Zijn knechten praten op hem in en dan doet hij toch wat Elisa aan hem heeft opgedragen: ga zeven keer kopje onder in de Jordaan.

Met name de stem van het meisje, maar ook de stem van de knechten zijn van groot belang in dit verhaal. Durf jij te luisteren naar de zachte stemmen om je heen?

3. God is niet te koop

Als Naäman op weg gaat naar Israël neemt hij een geweldige schat mee. Hij gaat ervan uit dat hij met zijn geld iedereen naar zijn hand kan zetten. Hij is ervan overtuigd dat ook de God van Israël wel oren zal hebben naar het geld van Aram.

Elisa laat echter zien dat God niet te koop is. Naäman mag al zijn geld houden. Wat er van hem gevraagd wordt is om zijn handen te openen voor de genade van God: zijn liefde, aanvaarding, vergeving, zijn gunst. Gratis.

Durf je je handen te openen, durf je toe te geven dat je je leven niet in eigen hand hebt, maar dat je afhankelijk bent van God?

4. stel je verwachtingen bij

Naäman ging naar de profeet Elisa, en hij had zich al een hele voorstelling gemaakt van hoe de genezing eruit zou zien. Het moest schitterend worden en meeslepend. Een goed verhaal voor thuis.

Het blijkt echter heel terloops te gaan. Het optreden van de profeet is geen spektakelstuk. De genezing zelf gaat haast tussen neus en lippen door. Het gaat niet om het spektakel, maar om het vertrouwen op God.

Durf jij de regie uit handen te geven en je door God te laten verrassen?

4. geef niet op

De kern van het verhaal van Naäman ligt in het vertrouwen om te doen wat hem gevraagd is. Geloven is vertrouwen. Het gaat vaak niet zoals we gehoopt of verwacht hadden. Het kan voorkomen dat we niet zo goed weten of en zo ja hoe God in ons leven aanwezig is.

Naäman leert ons om niet op te geven. Volhouden. Steeds weer. Vasthouden aan de trouw van God. Vasthouden aan de belofte. We kunnen kopje ondergaan, maar we zullen met God opstaan tot een nieuw leven.

Naäman, geef niet op!

12 mrt

Even is Naäman met stomheid geslagen. Hij kijkt de knecht van Elisa verbaasd aan. Maar dan wordt hij boos. Nee, woedend. Echt woedend. Zijn ogen staan hard en kil. Zijn rechterhand grijpt het zwaard zo stevig vast dat zijn knokkels wit worden. Met zijn borstelige wenkbrauwen diep gefronst en een grimmig samengeknepen mond, doet hij een stap naar voren en buigt zich over de knecht van Elisa.

“Waar. Slaat. Dit. Op!”

Hij spuugt de woorden met zoveel venijn uit dat Gehazi bijna achterover valt. De generaal gromt en draait zich op. Stampvoetend loopt hij naar zijn paard. De stoom komt uit zijn oren. Wat had hij gehoopt op genezing. Hij had zich voorgesteld hoe de profeet in volle glorie zijn God zou hebben aangeroepen. Hoe de handen van de profeet zijn zieke huid zouden wegvegen.

Machteloos

Ja, daar had hij veel over nagedacht. Gehoopt. Gebeden. Een tijd geleden had hij ontdekt dat hij ziek was. Melaats. Zijn toekomst was hem uit handen gevallen. Als dit bekend zou worden, was zijn carrière voorbij. Welke soldaat zou hem nog willen volgen? Hoe lang kan hij zijn koning nog dienen? Alle vijanden had hij verslagen. Hij was voor niemand bang. Maar tegen deze ziekte was hij machteloos …

Hij was er somber van geworden. Boos. Zou het zo eindigen?

Verrassende hoop

“Nee, dat hoeft echt niet”, zei het jonge meisje dat hij had mee genomen op een van zijn rooftochten in Israël.  Het was een cadeautje voor zijn vrouw. “In ons land hebben we een profeet die wonderen kan doen”.

Zo kwam het dat Naäman met een kar vol geschenken en een brief van zijn koning naar Israël was afgereisd. Maar zijn hoopvolle stemming was nu net de bodem ingeslagen. Die Elisa kwam niet eens zelf naar buiten. Hij stuurde gewoon zijn knecht. Geen eerbied, geen grote gebaren, maar alleen een stomme opdracht. Zeven keer kopje onder in de Jordaan.

kameel

Teleurstelling

“Zijn onze rivieren niet goed genoeg? Ik ga me toch niet wassen in de Jordaan? Hij wil me gewoon vernederen. Ze lachten me uit!”,  briest de generaal tegen een van zijn vrienden.

“We gaan naar huis. Voorwaarts!”

“Wacht, even wachten”, roept zijn vriend. “Als het een moeilijke opdracht was geweest, had je het zonder morren gedaan. Kom op, wat houd je tegen? Je kunt het toch gewoon proberen?”

Kopje onder

Mokkend en morrend geeft Naäman toe. Als ze bij de Jordaan zijn, stopt de stoet. Naäman aarzelt en treuzelt. Maar dan stapt hij vol overtuiging in het water. Kopje onder.  Snel klimt hij de kant weer op en kijkt naar zijn huid. Niets. Er is niets gebeurd.

“Zeven keer, he”, zegt zijn vriend.

Naäman klemt zijn kaken op elkaar en loopt het water weer in. Twee. Drie. Vier. Vijf. Naäman kijkt opnieuw. Nog steeds geen verandering. Durft hij nog te hopen? Zou er voor hem genezing zijn? Zes. Hij kijkt niet. Met zijn armen wijd laat hij zich achterover in het water vallen. Zeven.

Toekomst

Langzaam staat Naäman op uit het water. Voorzichtig inspecteert hij zijn lichaam. Eerst zijn linkerarm, bij de elleboog. Weg. Snel kijkt hij naar zijn voet. De pijnlijke knobbel en de rode vlekken. Weg. Naäman kan het niet geloven. De tranen stromen over zijn wangen. Huilend valt hij zijn vriend in de armen.

Er is weer toekomst.