Tag Archives: volhouden

Vijf lessen van Naäman

14 mrt

Het kan iedereen overkomen. Ziekte maakt geen uitzondering. Gezondheid is een kostbaar goed, maar we hebben er maar beperkt invloed op. Dat merkte Naäman aan den lijve.

IMG_20170808_115103(1)

Naäman was een gevreesd en geliefd generaal. Geliefd door zijn soldaten en zijn koning om de vele grote overwinningen die had behaald. Hij ging voor geen vijand aan de kant. Nee, als het spannend werd, ging hij voorop in de strijd. Een generaal om te volgen, een legerleider om op te bouwen. Gevreesd door de buurlanden. Want als Naäman je land binnentrok op strooptocht, kon je je maar beter terugtrekken in de woestijn en hopen dat de schade meeviel.

Een gevreesd generaal. Maar nu was hij machteloos. Hij was ziek geworden. Een gemene huidziekte. Je ging er niet meteen dood aan, maar je raakte verminkt, je kwam in een isolement en langzaam stroomde het leven uit je weg. Geen heldhaftig einde. Niet een heldenepos. Tegen ziekte kun je niet strijden. Er valt niet te vechten. Het gebeurt. Je hebt pech of geluk.

Reken maar dat Naäman alles geprobeerd heeft. Dat hij in het geheim naar alle doktoren en naar alle priesters die maar iets voorstelden in Aram, is geweest. Maar het resultaat was ontluisterend. Het was wachten op het moment dat het bekend zou worden.

Kun je je de spanning voorstellen in huize Naäman? hoe wanhoop, machteloosheid en verdriet zomaar kon omslaan in woede-uitbarstingen bij de generaal? Hoe hij ’s avonds geen hap door zijn keel kon krijgen? Hoe hij ’s nachts geen oog dicht deed en steevast op het dak te vinden was om naar de zonsopgang te kijken?

Dit bijzondere Bijbelverhaal vind je in 2 Koningen 5. Een paar lessen die je van Naäman kunt leren:

1. ziekte is geen gevecht dat je kunt winnen of verliezen

Te vaak menen we dat je tegen ziekte kunt strijden. Dat het een gevecht is die we kunnen winnen of verliezen, als we maar voldoende ons best doen. Maar niets is minder waar. Of we ziek worden en hoe we ziek worden is een kwestie van pech. De strijd die gevoerd moet worden, is het gevecht hoe om te gaan met machteloosheid.

2. luister naar de zachte stemmen

Naäman is een generaal. Hij is gewend om bevelen uit te delen. Reken maar dat hij met stemverheffing kon spreken. Opmerkelijk is dat Naäman twee keer op een nieuw spoor wordt gebracht door ‘zachte’ stemmen. De eerste keer is bij hem thuis. Een Israëlitisch meisje, buitgemaakt op een rooftocht, gegeven aan zijn vrouw als slavin, vertelt van een profeet in Israël. Naäman luistert naar haar en gaat op weg. Een keuze die zijn leven op meerdere manieren zal veranderen.

De tweede keer is in Israël. Als hij het bericht van de profeet Elisa heeft ontvangen, is hij zo boos en teleurgesteld dat hij niet wil luisteren naar Elisa. Zijn knechten praten op hem in en dan doet hij toch wat Elisa aan hem heeft opgedragen: ga zeven keer kopje onder in de Jordaan.

Met name de stem van het meisje, maar ook de stem van de knechten zijn van groot belang in dit verhaal. Durf jij te luisteren naar de zachte stemmen om je heen?

3. God is niet te koop

Als Naäman op weg gaat naar Israël neemt hij een geweldige schat mee. Hij gaat ervan uit dat hij met zijn geld iedereen naar zijn hand kan zetten. Hij is ervan overtuigd dat ook de God van Israël wel oren zal hebben naar het geld van Aram.

Elisa laat echter zien dat God niet te koop is. Naäman mag al zijn geld houden. Wat er van hem gevraagd wordt is om zijn handen te openen voor de genade van God: zijn liefde, aanvaarding, vergeving, zijn gunst. Gratis.

Durf je je handen te openen, durf je toe te geven dat je je leven niet in eigen hand hebt, maar dat je afhankelijk bent van God?

4. stel je verwachtingen bij

Naäman ging naar de profeet Elisa, en hij had zich al een hele voorstelling gemaakt van hoe de genezing eruit zou zien. Het moest schitterend worden en meeslepend. Een goed verhaal voor thuis.

Het blijkt echter heel terloops te gaan. Het optreden van de profeet is geen spektakelstuk. De genezing zelf gaat haast tussen neus en lippen door. Het gaat niet om het spektakel, maar om het vertrouwen op God.

Durf jij de regie uit handen te geven en je door God te laten verrassen?

4. geef niet op

De kern van het verhaal van Naäman ligt in het vertrouwen om te doen wat hem gevraagd is. Geloven is vertrouwen. Het gaat vaak niet zoals we gehoopt of verwacht hadden. Het kan voorkomen dat we niet zo goed weten of en zo ja hoe God in ons leven aanwezig is.

Naäman leert ons om niet op te geven. Volhouden. Steeds weer. Vasthouden aan de trouw van God. Vasthouden aan de belofte. We kunnen kopje ondergaan, maar we zullen met God opstaan tot een nieuw leven.

Naäman, geef niet op!

12 mrt

Even is Naäman met stomheid geslagen. Hij kijkt de knecht van Elisa verbaasd aan. Maar dan wordt hij boos. Nee, woedend. Echt woedend. Zijn ogen staan hard en kil. Zijn rechterhand grijpt het zwaard zo stevig vast dat zijn knokkels wit worden. Met zijn borstelige wenkbrauwen diep gefronst en een grimmig samengeknepen mond, doet hij een stap naar voren en buigt zich over de knecht van Elisa.

“Waar. Slaat. Dit. Op!”

Hij spuugt de woorden met zoveel venijn uit dat Gehazi bijna achterover valt. De generaal gromt en draait zich op. Stampvoetend loopt hij naar zijn paard. De stoom komt uit zijn oren. Wat had hij gehoopt op genezing. Hij had zich voorgesteld hoe de profeet in volle glorie zijn God zou hebben aangeroepen. Hoe de handen van de profeet zijn zieke huid zouden wegvegen.

Machteloos

Ja, daar had hij veel over nagedacht. Gehoopt. Gebeden. Een tijd geleden had hij ontdekt dat hij ziek was. Melaats. Zijn toekomst was hem uit handen gevallen. Als dit bekend zou worden, was zijn carrière voorbij. Welke soldaat zou hem nog willen volgen? Hoe lang kan hij zijn koning nog dienen? Alle vijanden had hij verslagen. Hij was voor niemand bang. Maar tegen deze ziekte was hij machteloos …

Hij was er somber van geworden. Boos. Zou het zo eindigen?

Verrassende hoop

“Nee, dat hoeft echt niet”, zei het jonge meisje dat hij had mee genomen op een van zijn rooftochten in Israël.  Het was een cadeautje voor zijn vrouw. “In ons land hebben we een profeet die wonderen kan doen”.

Zo kwam het dat Naäman met een kar vol geschenken en een brief van zijn koning naar Israël was afgereisd. Maar zijn hoopvolle stemming was nu net de bodem ingeslagen. Die Elisa kwam niet eens zelf naar buiten. Hij stuurde gewoon zijn knecht. Geen eerbied, geen grote gebaren, maar alleen een stomme opdracht. Zeven keer kopje onder in de Jordaan.

kameel

Teleurstelling

“Zijn onze rivieren niet goed genoeg? Ik ga me toch niet wassen in de Jordaan? Hij wil me gewoon vernederen. Ze lachten me uit!”,  briest de generaal tegen een van zijn vrienden.

“We gaan naar huis. Voorwaarts!”

“Wacht, even wachten”, roept zijn vriend. “Als het een moeilijke opdracht was geweest, had je het zonder morren gedaan. Kom op, wat houd je tegen? Je kunt het toch gewoon proberen?”

Kopje onder

Mokkend en morrend geeft Naäman toe. Als ze bij de Jordaan zijn, stopt de stoet. Naäman aarzelt en treuzelt. Maar dan stapt hij vol overtuiging in het water. Kopje onder.  Snel klimt hij de kant weer op en kijkt naar zijn huid. Niets. Er is niets gebeurd.

“Zeven keer, he”, zegt zijn vriend.

Naäman klemt zijn kaken op elkaar en loopt het water weer in. Twee. Drie. Vier. Vijf. Naäman kijkt opnieuw. Nog steeds geen verandering. Durft hij nog te hopen? Zou er voor hem genezing zijn? Zes. Hij kijkt niet. Met zijn armen wijd laat hij zich achterover in het water vallen. Zeven.

Toekomst

Langzaam staat Naäman op uit het water. Voorzichtig inspecteert hij zijn lichaam. Eerst zijn linkerarm, bij de elleboog. Weg. Snel kijkt hij naar zijn voet. De pijnlijke knobbel en de rode vlekken. Weg. Naäman kan het niet geloven. De tranen stromen over zijn wangen. Huilend valt hij zijn vriend in de armen.

Er is weer toekomst.