‘De Bijbel? Ik sla de meeste verhalen maar over’

8 Nov

‘Lastig om te begrijpen’. ‘Zware verhalen’.  ‘Het ontbreekt aan tijd, aan een gezamenlijk moment. Nou ja, als je echt zou willen .. ‘ ‘Ik weet niet zo goed wat ik moet zeggen als we aan tafel een discussie krijgen over de Bijbel’.  Zomaar een greep uit de reacties op de vraag waarom de Bijbel een steeds minder prominente rol in het gezinsleven speelt. De meesten zijn groot gebracht met de Bijbel, maar de vragen van anderen, de eigen vragen en de moeite om de verhalen toe te eigenen maakt het Bijbellezen minder vanzelfsprekend.

Niet vanzelfsprekend

De Bijbel zelf is niet meer vanzelfsprekend: wat is de context van het gelezen verhaal? Hoe moet ik het verhaal eigenlijk lezen? Wat heeft dit verhaal nu met mij te maken? De Bijbel in Gewone Taal is een belangrijk hulpmiddel, maar neemt de fundamentele vragen niet weg. Misschien zijn de zinnen nu goed te begrijpen, maar wat betekenen die verhalen dan? Natuurlijk gaat Bijbellezen samen met gebed en met het openen van je hart voor Gods stem. Maar hier geldt ook: wanneer je niet begrijpt wat je leest, wanneer het alleen maar verwarring en vragen oproept, kan de heilige Geest ook niet werken. Het is goed om dan te zoeken naar leesregels.

Vuistregels

Piet Schelling geeft in zijn boek Vreemd en bizar. Lastige Bijbelverhalen enkele vuistregels die kunnen helpen om tot een beter verstaan van de teksten te komen. De Bijbel is inspirerend, troostend en leerzaam boek, waarin Gods stem van wijsheid, bemoediging en aansporing in klinkt. Het is niet geschreven als een ‘kookboek vol met hapklare levensrecepten’, geen natuurkundeboek of wetboek. Als vuistregels noemt Schelling:

Maak onderscheid tussen normen en waarden. Normen zijn de regels en richtlijnen die we hanteren. Daarachter gaan waarden schuil. Normen zijn tijd- en cultuurgebonden en moeten dus telkens aangepast en veranderd worden, waarden veel minder. Waarden zijn bijvoorbeeld: recht doen, respect, trouw, vertrouwen en liefde.

Besef dat iets waar kan zijn zonder dat het echt gebeurd is Bijbelschrijvers willen een boodschap overbrengen. Een verhaal of een gedicht onthult een dimensie van de werkelijkheid waar de vraag ‘is het echt gebeurd’ niet helpend is. De mogelijkheid om voorbij de letterlijke betekenis te mogen kijken, kan ruimte geven om de diepere zin te ontdekken.

Treed de Bijbel als gesprekspartner tegemoet: jullie hebben elkaar wat te vertellen. Als lezer ben je niet slechts de ontvanger van de boodschap van de tekst. Het lezen is vele malen spannender. De aandachtiger lezer stelt vragen aan de tekst: wie spreekt er, wie handelt er? Herken ik me in het enthousiasme of de emotie van een psalm? Die vragen laten iets zien van wie je zelf bent. Tegelijkertijd de tekst ook vragen aan jou. Zo komt de tekst dichterbij en kan tot spreken komen.

De Bijbel is niet een goddelijk dictaat. In de Bijbel klinkt de Stem van God., is het Woord van God te vinden. De Bijbel is geen dictaat vanuit de hemel, maar de schrijvers verhalen vanuit hun eigen ervaringen met de wereld en met God. Het maakt ruimte om veranderende contexten mee te laten wegen.

Wat deze regels gemeen hebben, is dat ze ruimte maken.

Het geheim van de Bijbel

Naast ruimte om de Bijbel te lezen, helpt het ook om de grote lijn van de Bijbel vast te houden. Een van de mogelijke rode lijnen wordt geschetst door de theoloog Tom Wright. De Bijbel gaat over thuiskomen uit vervreemding, uit gevangenschap, uit ballingschap. Het begint met de schepping, de goede schepping: God maakt een woonplaats voor de mens. Een plaats waar het goed toeven is,  waar God met de mens wandelt. De hof van Eden. Zo lezen we in Genesis hoe de mens pas echt mens wordt als God hem zijn Adem inblaast.

Als de mens anders kiest en zijn leven los van God wil leiden, verliest de mens zijn plaats in de hof en wordt verbannen. De Bijbel vertelt hoe God de mens blijft roepen, de hele geschiedenis door. Het volk Israël is Gods eerste reddingsplan tot heil van de volkeren. In het Oude Testament lezen we hoe het volk in het Beloofde Land arriveert, maar die plek verliest, omdat het steeds opnieuw het zicht op God verliest. Het volk belandt in ballingschap; opnieuw vervreemd en ontheemd.

Gods uiteindelijke reddingsplan, Gods roepstem krijgt gestalte in Jezus Christus. In zijn lijden, sterven en opstanding krijgt de mens hoop en nieuwe toekomst. Herschepping – God antwoord; zo brengt Hij ons thuis.

De Bijbel gaat over ons eigen leven

De Bijbelse verhalen zijn geen ver-van-mijn-bed-show, maar raken aan onze eigen ervaringen. Het is boeiend om op die manier de verhalen te lezen en de vraag te stellen wat die verhalen vertellen over je eigen levensverhaal. Of hoe je jouw levensverhaal kunt verbinden met het verhaal van God. Zo kun je het scheppingsverhaal lezen als een  bemoediging wanneer je je bevindt in een fase van chaos en wanhoop. Ook dan zweeft Gods Geest over je chaos en duisternis. Hij spreekt en zijn eerste woord is: er moet licht komen. Voor alles uit. Hoop, omdat God spreekt.

Tools die helpen

Als je de Bijbel wilt lezen, is het goed om te zoeken naar tools die je helpen om verder te komen, om te voorkomen dat je verdwaalt in Bijbelteksten. Bijbelse dagboekjes en de Bijbel in Gewone Taal kunnen hierbij erg behulpzaam zijn, net als gespreksgroepen zoals de kring voor 30/40-ers. De Bijbel is te mooi om in de kast te laten liggen.

Advertenties

Eén reactie to “‘De Bijbel? Ik sla de meeste verhalen maar over’”

  1. John Lapré 8 november 2015 bij 8:39 pm #

    Het boek ‘Sleutels tot de Bijbel’ van David Pawson heeft me enorm geholpen de Bijbel beter te begrijpen. #tip
    https://m.bol.com/nl/p/de-sleutels-tot-de-bijbel/1001004005539610/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: